Polski system emerytalny określa dokładnie, kto może ubiegać się o świadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Zgodnie z Ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, do emerytury uprawnieni są:
-
kobiety, które ukończyły 60 lat i mają wymagany staż pracy, -
mężczyźni, którzy ukończyli 65 lat i posiadają wymagany staż pracy.
Minimalny staż wynosi 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Oznacza to, że osoby, które osiągnęły wiek emerytalny, ale nie przepracowały wymaganego okresu, nie otrzymają minimalnej emerytury, a jedynie świadczenie wyliczone na podstawie zgromadzonych składek.
Jak ZUS wylicza świadczenie?
Wysokość emerytury zależy od kilku czynników, które kontroluje ZUS. Do podstawowych elementów należą:
-
zwaloryzowane składki zgromadzone na koncie ubezpieczonego, -
zwaloryzowany kapitał początkowy, -
środki zapisane na subkoncie w OFE, -
średnie dalsze trwanie życia ubezpieczonego.
Środki zgromadzone na koncie są waloryzowane według wskaźnika ogłaszanego przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Co jeśli staż pracy jest za krótki?
No właśnie. To dylemat wielu Polaków, którzy z różnych przyczyn w momencie osiągnięcia wieku emerytalnego nie posiadają wymaganego stażu pracy. Posłużmy się tu przykładem – będzie nim osoba, która ukończyła 65 lat i przepracowała jedynie 15 lat. Oznacza to, że nie spełnia ona wymogu stażu pracy. W takim wypadku ZUS wypłaci jedynie emeryturę proporcjonalną do zgromadzonych składek, bez gwarancji minimalnego świadczenia.
W praktyce oznacza to, że:
-
kobieta w wieku 65 lat z 15-letnim stażem otrzyma emeryturę liczona wyłącznie z jej składek, -
mężczyzna w wieku 65 lat z takim samym stażem spotka się z tą samą sytuacją.
Osiągnięcie wymaganego stażu pracy jest kluczowe, aby móc liczyć na minimalną emeryturę.
Minimalna emerytura w 2026 roku
Od 1 marca 2025 roku minimalne świadczenie wynosi 1878,91 zł brutto, czyli około 1709,81 zł „na rękę”. Prognozy ZUS wskazują, że od 1 marca 2026 roku minimalna emerytura wzrośnie do 1970,60 zł brutto.
Dla seniorów oznacza to, że nawet jeśli zgromadzili składki, ale nie osiągnęli wymaganego stażu pracy, ich emerytura może być znacznie niższa od minimalnej, a w skrajnych przypadkach nawet groszowa.