W kwietniu minęło 10 lat od wprowadzenia programu 500 plus. Na początku 2024 roku świadczenie objęła ważna zmiana związana z jego waloryzacją do kwoty 800 zł. Jak wynika z sondażu SW Research dla „Wprost”, ponad połowa Polaków dobrze ocenia funkcjonowanie programu. Nie brakuje jednak głosów, że po 10 latach konieczne są zmiany.
Likwidacja 800 plus w zamian za podwyżkę kwoty wolnej?
W Sejmie czeka na rozpatrzenie projekt, który zakłada podniesienie kwoty wolnej w PIT do 60 tys. zł, w zamian jednak za likwidację 800 plus, jak również dodatków takich jak 13. i 14. emerytura.
Inna propozycja zakłada zniesienie tych świadczeń wraz z likwidacją podatku dochodowego od osób fizycznych. – Wpływy z podatku PIT w 2024 r. wyniosły ok. 97,6 mld zł. Łączny koszt programów 800 plus (ok. 70 mld zł), 13. emerytury (ok. 13 mld zł) i 14. emerytury (ok. 14 mld zł) wyniósł ok. 97 mld zł. Dochody z PIT są niemal równe wydatkom na te trzy świadczenia– podkreśla autor petycji.
W petycji wskazano, że świadczenie 800 plus nie doprowadziło do wzrostu dzietności, co było jednym z jego głównych celów i jest to program socjalny bez progów dochodowych, co „kłóci się z definicji z ideą wsparcia socjalnego z budżetu państwa”. Z kolei 13. i 14. emerytura „stały się stałym dodatkiem, obciążającym budżet, z ograniczonym wpływem na poprawę sytuacji materialnej części emerytów”. Autor petycji przekonuje, że zniesienie podatku dochodowego oznacza większe dochody netto dla wszystkich obywateli osiągających przychody podlegające podatkowi PIT, uproszczenie systemu podatkowego (brak rocznych rozliczeń PIT, ulg i skomplikowanych formularzy), jak również zmniejszenie biurokracji i kosztów administracyjnych.
Sejmowa Komisja ds. Petycji odrzuciła pomysł. W trakcie posiedzenia przytoczono opinię Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji, w której podkreślono znaczenie podatku PIT jako kluczowego źródła dochodów publicznych. Jego likwidacja miałaby poważne skutki dla finansów zarówno państwa, jak i jednostek samorządu terytorialnego. Eksperci zwrócili uwagę, że w uzasadnieniu petycji wnioskodawca uwzględnił jedynie dochody budżetu państwa. Likwidacja podatku dochodowego od osób fizycznych skutkowałaby więc nie tylko znacznym zmniejszeniem wpływów państwowych, lecz również istotnym uszczupleniem dochodów samorządów, przede wszystkim gmin i miast na prawach powiatu.