W czwartek wieczorem prezydent Karol Nawrocki poinformował o zawetowaniu nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym. Celem przyjętej w październiku przez rząd noweli jest zwiększenie skali podwyżek akcyzy na alkohol w latach 2026-2027.
Podwyżka akcyzy na alkohol zawetowana
Obecnie w ustawie zapisane są podwyżki tego podatku o 5 proc. w roku 2026 oraz o 5 proc. w roku 2027. W projekcie przyjętym przez rząd zaproponowano, aby wraz z początkiem przyszłego roku nastąpiło podwyższenie stawek akcyzy na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane i wyroby pośrednie o 15 proc. w stosunku do stawek z 2025 roku, a od 1 stycznia 2027 roku stawki akcyzy na te wyroby wzrosłyby o 10 proc. Jak informował rzecznik rządu Adam Szłapka, wskutek zmiany przepisów butelka piwa zdrożałaby o 16 groszy, a butelka wódki o 3 zł.
Ministerstwo Finansów – powołując się na dane Eurostatu – wskazywało, że ceny konsumpcyjne napojów alkoholowych w Polsce są na zdecydowanie niższym poziomie niż w większości państw Unii Europejskiej. Tańszy alkohol można kupić jedynie w Bułgarii, Rumunii i na Węgrzech.
– Nie mogę zgodzić się na podwyżkę akcyzy wprowadzanej w pośpiechu, bez czasu na przygotowanie się przedsiębiorców i konsumentów. To chaos i dowód złego zarządzania finansami państwa – mówił prezydent w nagraniu opublikowanym przez jego kancelarię. – Zamiast walczyć z mafiami VAT-owskimi, rząd wybiera najłatwiejszą drogę. Sięga znów po pieniądze Polaków – dodał.
Prezydent zawetował również ustawę podnoszącą opłatę cukrową. Projekt zakładał podniesienie wysokości opłaty stałej za zawartość cukrów lub słodzików w napoju – z 0,50 zł do 0,70 zł – za zawartość cukrów w ilości równej lub mniejszej niż 5 g w 100 ml napoju lub za zawartość w jakiejkolwiek ilości co najmniej jednej z substancji słodzących oraz opłaty zmiennej – z 0,05 zł do 0,10 zł – za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml napoju. Opłata maksymalna miała wynosić 1,8 zł za litr napoju (obecnie jest to 1,2 zł). Zaproponowano także podniesienie wysokości opłaty stałej za zawartość kofeiny lub tauryny, które występują m.in. w napojach energetycznych, z 0,10 zł do 1,00 zł.
Zdaniem Nawrockiego, gdyby intencje ustawy podnoszącej akcyzę na alkohol oraz ustawy podnoszącej opłatę cukrową były „rzeczywiście prozdrowotne”, znalazłby się w nich zapis, że „każda złotówka z dodatkowych wpływów trafia wyłącznie na ochronę zdrowia”. – Tego zapisu w ustawie o podwyżce akcyzy nie ma. To mówi więcej niż tysiąc deklaracji – podsumował prezydent.
Nowe przepisy miały wejść w życie od 1 stycznia 2026 r.
Minister finansów komentuje
Do słów prezydenta odniósł się minister finansów i gospodarki Andrzej Domański. – Opłata cukrowa jest zła mimo że w całości finansuje ochronę zdrowia, a podwyżka akcyzy na alkohol jest zła bo rzekomo nie idzie na finansowanie ochrony zdrowia – tyle z dzisiejszego weta. A, jeszcze jedno, Panie Prezydencie, to my obniżyliśmy lukę VAT po Pana kolegach – napisał na platformie X szef resortu finansów i gospodarki.