Wigilia coraz bliżej. Od tego roku 24 grudnia będzie dniem ustawowo wolnym od pracy, co ma związek ze zmianą przepisów przyjętą przez parlament pod koniec ubiegłego roku. Polacy cieszą się z wolnej Wigilii, czego dowodzi przeprowadzony przed tygodniem sondaż SW Research dla „Wprost” – ponad 77 proc. respondentów deklaruje zadowolenie z wolnego, a tylko 11 proc. jest przeciwnego zdania.
Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) już zapowiada kontrole i reagowanie na skargi dotyczące łamania nowych przepisów. – Na pewno będziemy sprawdzali, czy Wigilia była dniem wolnym od pracy oraz czy prawidłowo były stosowane wyjątki od tej zasady – zapowiada Główny inspektor pracy Marcin Stanecki.
Kontroli w Wigilię nie będzie, ale…
Inspektorzy nie ruszą jednak z kontrolami 24 grudnia. – Nie będziemy przeprowadzać kontroli w Wigilię i sprawdzać, czy wszystko jest pozamykane czy nie. Natomiast można zgłaszać do nas skargi, na każdy sygnał będziemy reagować. Nawet jeżeli rozpatrzymy skargę po świętach, to i tak jesteśmy w stanie ustalić, czy ktoś pracował w Wigilię czy nie – podkreśla Stanecki.
Zgodnie z Kodeksem pracy, w niedziele i święta, w tym w Wigilię, można pracować m.in. w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, przy pracy zmianowej, przy niezbędnych remontach, w transporcie, w komunikacji oraz w zakładach świadczących usługi dla ludności np. w szpitalach.
24 grudnia obowiązują zasady dotyczące zakazu handlu w niedzielę i święta.Taki zakaz nie dotyczy działalności pocztowej, jeśli przychody z tej działalności stanowią co najmniej 40 proc. przychodów ze sprzedaży danej placówki. Ponadto nie obowiązuje m.in. w cukierniach, lodziarniach, na stacjach paliw płynnych, w kwiaciarniach, w sklepach z prasą czy w kawiarniach. Handel będą mogli prowadzić równiez właściciele sklepów, którzy staną w tym dniu za ladą.
Za nielegalne zobowiązanie pracownika do pracy w Wigilię grozi grzywna do 30 tys. zł, a w przypadku handlu – nawet do 100 tys. zł. Uporczywe łamanie zakazu może skutkować karą ograniczenia wolności. Pracodawcy, którzy mimo wszystko wyznaczą pracę na 24 grudnia, muszą zapewnić pracownikowi inny dzień wolny do końca okresu rozliczeniowego (najczęściej do 31 grudnia).