Rosyjski przemysł naftowy zmaga się z poważnym załamaniem. Z informacji przekazanych przez analityków i źródła branżowe wynika, że niektórym firmom wydobycie ropy przestało przynosić zyski. To efekt głębokich rabatów, których Rosja udziela odbiorcom w Chinach i Indiach, aby utrzymać sprzedaż po wprowadzeniu zachodnich sankcji.
Ceny spadają
Reuters informuje, że w grudniu cena rosyjskiej ropy Urals obniżana była nawet o 20–30 dolarów za baryłkę względem ropy Brent, wycenianej na około 61 dolarów. Tak duże obniżki doprowadziły do znacznego spadku marż, a część producentów zaczęła notować realne straty. Według ekspertów rosyjskie firmy surowcowe znalazły się na granicy opłacalności, zwłaszcza tam, gdzie proces wydobycia jest bardziej złożony i kosztowny.
Wiele przedsiębiorstw utrzymuje się jedynie dzięki rozbudowanemu systemowi ulg podatkowych. Preferencyjne stawki podatku od wydobycia kopalin (MET) odgrywają kluczową rolę w finansowaniu bieżących kosztów oraz inwestycji. Z szacunków Reutersa wynika, że około 20 procent producentów ropy w Rosji nie płaci MET w ogóle, osiągając przy tym zysk rzędu 20 dolarów za baryłkę. Kolejne 30 procent korzysta z preferencyjnych stawek i również utrzymuje dodatnie wyniki.
Najtrudniejsza sytuacja dotyczy firm zobowiązanych do płacenia pełnych stawek MET. Przy konieczności pokrycia wysokich kosztów wydobycia i transportu generują straty sięgające nawet 5 dolarów na baryłce. Choć eksperci oceniają, że sektor naftowy wciąż wykazuje oznaki stabilności, dane dotyczące rentowności pokazują zupełnie inny obraz.
Z wyliczeń „The Moscow Times” wynika, że przy cenie Urals na poziomie około 40 dolarów, aż 26 dolarów pochłaniają podatki, do 4 dolarów koszty odwiertów, a kolejne 7 dolarów transport. W efekcie na inwestycje pozostają jedynie symboliczne 3 dolary, co znacząco ogranicza możliwości utrzymania i rozwijania nowych złóż.
Firmy tracą
Trudna sytuacja przekłada się również na wyniki największych rosyjskich firm. W pierwszym półroczu 2025 r. Rosnieft odnotował trzykrotny spadek zysków, Łukoil o połowę, Gazprom Nieft o 54 procent, a Surgutnieftiegaz zanotował stratę 454 mld rubli. Dochody budżetu z ropy i gazu zmniejszyły się od stycznia do listopada o 21 procent, a w grudniu – jak podaje Reuters – osiągnęły najniższy poziom od 2020 roku.
Eksperci przewidują, że początek 2026 roku przyniesie dalsze pogorszenie sytuacji. Rosyjski sektor naftowy, już mocno obciążony sankcjami i spadkiem marż, może stanąć w obliczu jeszcze głębszego kryzysu, co stanowi poważne wyzwanie dla władz na Kremlu.