Od 1 stycznia 2026 r. weszły w życie przepisy, które znacząco poszerzają katalog okresów wliczanych do stażu pracy. Obejmują one nie tylko zatrudnienie na etacie, ale również wykonywanie zleceń, prowadzenie działalności gospodarczej czy współpracę z przedsiębiorcą, a także okresy jej zawieszenia związane z opieką nad dzieckiem. To zmiana, na którą pracownicy czekali od lat, a która w praktyce może przełożyć się na dodatkowe dni urlopu, wyższe dodatki stażowe czy możliwość awansu. Efekt? Do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych masowo napływają wnioski o potwierdzenie odpowiednich okresów. ZUS poinformował, że do środy złożono już 196 946 takich dokumentów.
Zmiany w przepisach
Nowelizacja Kodeksu pracy wprowadzana jest w dwóch etapach – w sektorze publicznym obowiązuje od początku roku, natomiast firmy prywatne zostaną objęte nowymi zasadami od 1 maja 2026 r. Aby zaliczyć dodatkowe okresy do stażu pracy, konieczne jest uzyskanie z ZUS stosownego zaświadczenia. Ma ono potwierdzać m.in. okresy objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi lub momenty, w których odprowadzane były składki. Dokument uwzględnia również sytuacje, gdy pracownik korzystał z tzw. ulgi na start i był zgłoszony jedynie do ubezpieczenia zdrowotnego.
Wniosek o wydanie zaświadczenia można złożyć wyłącznie elektronicznie, za pośrednictwem konta eZUS. Zakład informuje, że jeśli na koncie ubezpieczonego brakuje danych potwierdzających konkretne okresy, zostanie wydana decyzja odmowna. W takiej sytuacji można uruchomić postępowanie wyjaśniające i dołączyć odpowiednie dokumenty. Co istotne, do stażu pracy można doliczyć również okresy sprzed wejścia nowych przepisów, o ile są właściwie udokumentowane. Pracownicy mają na przedstawienie odpowiednich dowodów aż 24 miesiące.
Większy urlop
Zmiana przepisów ma szczególny wpływ na wymiar urlopu wypoczynkowego. W obecnym systemie pracownik zatrudniony krócej niż 10 lat ma prawo do 20 dni urlopu, a po przekroczeniu 10-letniego stażu – do 26 dni. Nowe regulacje mogą więc realnie podnieść wymiar wypoczynku dla wielu osób. Przykładowo, pracownik z siedmioletnim stażem, który wykaże dodatkowe cztery lata pracy na podstawie umów-zleceń, zyska uprawnienie do 26 dni urlopu zamiast dotychczasowych 20.
Zmieniające się zasady wliczania stażu to część szerszych reform, które mają dostosować prawo pracy do zróżnicowanych form aktywności zawodowej. Coraz więcej osób pracuje poza klasyczną umową o pracę, dlatego ustawodawca wprowadził rozwiązania, które umożliwią im korzystanie z uprawnień przysługujących dotąd głównie etatowcom.