Czy 2026 rok będzie kluczowy dla polskiej energetyki? Wszystko zależy od tego, jak potoczą się losy nowelizacji Prawa energetycznego. Przewiduje ona istotną reformę zasad przyłączania do sieci, mającą odpowiadać na narastający problem odmów wydania warunków przyłączenia oraz blokowania mocy przez inwestycje, które nie są realizowane.
Celem zmian jest odblokowanie dostępnych mocy przy jednoczesnym zaostrzeniu wymagań wobec inwestorów, tak aby preferowane były projekty rzeczywiście zdolne do realizacji. Nowelizacja będzie miała przede wszystkim wpływ na realizację inwestycji w OZE i magazyny energii.
Zielone światło dla OZE?
W zeszłym tygodniu, 22 stycznia, odbyło się posiedzenie sejmowych Komisji ds. Deregulacji oraz Klimatu i Aktywów Państwowych, którego tematem była właśnie ta nowelizacja w zakresie ułatwień procesu inwestycyjnego przy realizacji projektów OZE.
Przedstawiciele Business Centre Club (BCC), podobnie jak cała strona społeczna, prezentują jednolite stanowisko w sprawie proponowanych zmian w ustawie.
– Kluczowy postulatem są ułatwienia inwestycyjne polegające na urealnieniu parametrów warunków przyłączeniowych. Zgodnie z projektem ustawy niedotrzymanie określonych terminów związanych z uzyskaniem pozwolenia na budowę miałoby skutkować wygaśnięciem umów przyłączeniowych. Strona społeczna postuluje złagodzenie tych zapisów poprzez wprowadzenie możliwości wypowiedzenia umowy przyłączeniowej zamiast jej automatycznego rozwiązania – podkreśla Maciej Stańczyk, ekspert BCC ds. energetyki i transformacji energetycznej.
Ułatwienia dla deweloperów
Jak zauważają przedstawiciele BCC, strona społeczna mówi jednym głosem.
– Chodzi przede wszystkim o ulepszenie warunków inwestycyjnych dla deweloperów OZE, którzy wygenerowali projekty, od których później kupują je inwestorzy. W myśl projektu ustawy niedotrzymanie pewnych terminów związanych z uzyskaniem pozwolenia budowlanego skutkować ma wygaśnięciem umów przyłączeniowych” – mówią przedstawiciele Klubu.
BCC proponuje wprowadzenie prawa do wypowiedzenia umowy przyłączeniowej zamiast jej automatycznego rozwiązania oraz uwzględnienie pojęcia siły wyższej – okoliczności prawnych lub technicznych, które mogą zawieszać automatyzm wypowiedzenia, analogicznie jak w ustawie wiatrakowej.
Ekspert: „Rynek powinien być wyczyszczony z tzw. projektów zombie”
Podczas zeszłotygodniowego posiedzenia komisji prezes PSE zwrócił uwagę, że w warunkach przyłączenia do sieci znajduje się ponad 100 GW mocy w OZE, kilkadziesiąt GW w magazynach energii oraz podobna wielkość w centrach danych. Z tych warunkowych decyzji przyłączeniowych realizowanych jest zaledwie kilka procent projektów.
Dlatego rynek powinien zostać wyczyszczony z tzw. projektów zombie, które finalnie negatywnie wpływają na ceny energii w Polsce poprzez podwyższenie kosztów projektów OZE. Dyskusja na połączonych komisjach służyła wypracowaniu kompromisu pomiędzy interesami operatora systemu energetycznego a deweloperami realizującymi projekty OZE.