W skrócie
-
Rosja prowadzi działania propagandowe w Afryce, przedstawiając się jako partner, oferujący współpracę na równych zasadach w opozycji do Zachodu.
-
Rosyjskie instytucje rozwijają programy edukacyjne i kulturalne dla obywateli krajów afrykańskich, w tym otwierając nowe centra i przyjmując studentów na uczelnie.
-
Według raportu VLA, część afrykańskich studentów w Rosji została zwerbowana i wysłana na front ukraiński, a przygotowania do szczytu Rosja-Afryka trwają.
„Moskwa stara się przekonać mieszkańców Afryki do własnych narracji i rozpowszechniać antyzachodnie hasła” – czytamy w tegorocznym raporcie Agencji Wywiadu Zagranicznego (VLA).
W propagandzie tej Rosja przedstawiana jest jako „obrońca prawdziwie wielobiegunowego porządku świata i suwerenności, oferujący współpracę na zasadzie równego partnerstwa”, w przeciwieństwie do „neokolonialnych, niesprawiedliwych i protekcjonalnych” warunków, które stwarza Zachód.
Estonia. Wywiad: Rosja chce przekonać do siebie Afrykę
Zwrócono przy tym uwagę, że oprócz tradycyjnej współpracy wojskowej, Moskwa jest coraz bardziej zainteresowana promowaniem swojej „miękkiej siły”, takiej jak edukacja i kultura.
Przykładowo – podkreślono – fundacja Russkij Mir, promująca język rosyjski za granicą, rozszerzyła swoją działalność, otwierając nowe centra w Burundi i Ugandzie.
Ponadto coraz więcej afrykańskich studentów studiuje na rosyjskich uniwersytetach, a rosyjskie agencje państwowe zawarły porozumienia oraz uruchomiły programy edukacyjne, skierowane do obywateli Czadu, Erytri, Dżibuti czy Gwinei. W 2025 r. na rosyjskich uczelniach zarejestrowanych było ok. 35 tys. studentów z Afryki.
Rosja – Afryka. Rosjanie intensyfikują działania na kontynencie
Z drugiej jednak strony – zaznaczono w raporcie – te „serdeczne stosunki” z krajami afrykańskimi zostały w ostatnim czasie nadszarpnięte.
Część zagranicznych studentów w tym pochodzących z Zambii, Tanzanii, Gwinei, Kamerunu, Erytrei, czy Nigerii zostało zwerbowanych i wysłanych na front ukraiński, na śmierć. Niektóre rodziny nie otrzymały odszkodowań, a ambasady nie zostały poinformowane o ofiarach.
Estońskie służby poinformowały również, że Moskwa intensywnie przygotowuje się w tym roku do organizacji trzeciego szczytu Rosja-Afryka. Poprzednio to wydarzenie odbyło się w 2023 r. w Petersburgu oraz w 2019 r. w Soczi.