Od 19 lutego w Polsce zaczęły obowiązywać nowe ograniczenia dotyczące wypłat gotówki. Sieć Euronet Polska wprowadziła limit 200 zł dla jednorazowej wypłaty realizowanej kodem BLIK w swoich bankomatach i recyklerach. Ograniczenie ma obowiązywać do odwołania i obejmuje wszystkie transakcje tego typu.
Ograniczenie wypłat
Spółka tłumaczy decyzję rosnącymi kosztami obsługi transakcji gotówkowych. Według publicznie dostępnych analiz operatorzy bankomatów realizują wypłaty po stawkach nawet dwukrotnie niższych niż rzeczywiste koszty świadczenia tej usługi. Stawki ustalane przez Polski Standard Płatności dla wypłat BLIK nie pokrywają wydatków operatorów. Euronet wskazuje również na zmiany w tzw. interchange bankomatowym wprowadzane przez Mastercard i Visa – choć nowe stawki mają pokrywać większą część kosztów, nadal pozostają niższe od faktycznych wydatków.
W Polsce dotychczas limity gotówkowe dotyczyły przede wszystkim przedsiębiorców. Zgodnie z ustawą Prawo przedsiębiorców transakcje powyżej 15 tys. zł muszą być realizowane bezgotówkowo. Dla osób fizycznych odgórny limit nie obowiązuje, jednak banki mogą w praktyce ograniczać przelewy lub wypłaty w określonych sytuacjach, np. przy transakcjach związanych z zakupem nieruchomości. Dodatkowo operacje przekraczające 15 tys. euro są raportowane do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej.
W niektórych państwach UE restrykcje są jeszcze dalej idące. W Hiszpanii wypłata powyżej 3 tys. euro wymaga wcześniejszego zgłoszenia do administracji skarbowej, a przy kwotach powyżej 100 tys. euro – co najmniej 72 godziny wcześniej. Brak zgłoszenia grozi wysokimi karami finansowymi.
Od 2027 r., na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1624, wszystkie państwa członkowskie będą musiały wprowadzić limit obrotu gotówką do 10 tys. euro (lub równowartości tej kwoty). Kraje mogą ustalić niższe progi.
Restrykcje w Europie
Na tle Europy Polska nie należy do najbardziej restrykcyjnych państw. W Niemczech nie ma ogólnego limitu płatności gotówkowych, choć przy kwotach powyżej 10 tys. euro wymagane jest potwierdzenie tożsamości. We Francji limit dla rezydentów wynosi 1 tys. euro, w Grecji 500 euro, a we Włoszech 1 tys. euro. Belgia i Portugalia również stosują ograniczenia w wysokości kilku tysięcy euro.
Nowe limity wypłat i planowane regulacje pokazują wyraźny trend ograniczania obrotu gotówkowego w całej UE. Choć formalnie nie oznacza to likwidacji gotówki, dostęp do niej staje się coraz bardziej reglamentowany.