Śmierć gotówki ogłoszono stanowczo za wcześnie. Ze względu na coraz bardziej niestabilną sytuację na świecie, Szwecja wstrzymała prace nad e-koroną, a Riksbank właśnie wezwał Szwedów do zgromadzenia konkretnej sumy pieniędzy w gotówce na każdego domownika. Tak na wszelki wypadek.
Wysoko rozwinięte kraje chciały zupełnie rezygnować z gotówki lub znacznie ograniczyć jej obrót, przede wszystkim ze względu na wyższą efektywność systemu finansowego opartego o technologię, większą przejrzystość transakcji, redukcję kosztów oraz wzrost poczucia bezpieczeństwa.
Bankomaty w Szwecji znikają jak w Polsce
Bezgotówkowy trend jest napędzany przez rozwój technologii płatniczych oraz dzięki zmianie nawyków wielu osób, które z wygody coraz częściej wybierają szybką płatność kartą, telefonem, czy Blikiem. Płatności cyfrowe są łatwe do śledzenia, a gotówka jest anonimowa, co sprzyja praniu brudnych pieniędzy, unikaniu opodatkowania oraz łatwemu finansowaniu działalności przestępczej.
Mimo tych wad, Bank Szwecji po wybuchu wojny z Iranem, i w zwiazku z trwającą wojną w Ukrainie zalecił, aby gospodarstwa domowe posiadały w gotówce po 1000 koron (około 400 zł) na osobę dorosłą w związku z coraz bardziej niepewną sytuacją na świecie. Korzystanie z banknotów i monet ma podtrzymać system obiegu pieniędzy w razie kryzysu. Kłopot w tym, że podobnie jak w Polsce, także w Szwecji jest coraz mniej dostępnych bankomatów. W ciągu ostatnich pięciu lat ich liczba spadła prawie o 25 proc. – do niespełna 2 tys. urządzeń.
Elektroniczna korona musi poczekać – gotówka rządzi
W Szwecji 90 proc. transakcji w sklepach przeprowadzanych jest już bezgotówkowo, a w wielu placówkach na terenie tego państwa możliwe jest korzystanie jedynie z kart płatniczych lub płatności mobilnych, dlatego rządzący pilnie przygotowują ustawę nakazującą niektórym ważnym dla społeczeństwa punktom usługowym, (np. aptekom), ponowne przyjmowanie gotówki.
Kolejnym zaleceniem banku centralnego jest posiadanie w rodzinie kart bankowych z różnych banków, a także zadbanie o dostęp do innych cyfrowych metod płatności. Riksbank prowadził pilotaż e-korony od 2019 roku. Projekt przeszedł już testowanie płatności offline i integrację z systemami bankowymi. System opiera się na technologii blockchain/DLT, która ma umożliwić transakcje zarówno online, jak i offline.
Plany te na razie wstrzymano po pełnoskalowym ataku Rosji na Ukrainę w 2022 roku w związku ze wzrostem znaczenia tradycyjnego pieniądza.