W Niemczech ogłoszono konkurs na przygotowanie projektu pomnika poświęconego polskim ofiarom nazizmu i niemieckiej okupacji. Chodzi o budowę stałego monumentu, który zastąpi odsłonięty w ubiegłym roku tymczasowy pomnik.
Jak czytamy w ogłoszeniu konkursowym, opublikowanym po niemiecku i po polsku, pomnik ma dawać możliwość zbiorowego, indywidualnego bądź oficjalnego upamiętnienia. „Celem konkursu jest opracowanie przekonującego projektu pomnika, który posłuży jako podstawa dalszego planowania i realizacji” – napisano w ogłoszeniu.
Pomnikowi ma towarzyszyć łatwo dostępna informacja tłumacząca kontekst historyczny, tak aby przybliżyć odwiedzającym mało znane w Niemczech skutki niemieckiej okupacji w Polsce.
„Opłakujemy wasze ofiary”
W grudniu niemiecki Bundestag przyjął uchwałę, wzywającą rząd w Berlinie do szybkiego rozpoczęcia prac nad wzniesieniem w stolicy Niemiec stałego pomnika polskich ofiar wojny i niemieckiej okupacji.
Podczas debaty w parlamencie koordynator rządu Niemiec ds. współpracy z Polską Knut Abraham mówił, że poprzez tę uchwałę Niemcy chcą powiedzieć: „Opłakujemy wasze ofiary i pamiętamy o nich oraz jesteśmy świadomi niemieckiej winy”.
Pomnik ma stanąć naprzeciwko niemieckiego parlamentu – Bundestagu, w miejscu, w którym przed wojną stała Opera Krolla. To właśnie tam 1 września 1939 roku w historycznej mowie propagandowej Adolf Hitler ogłaszał rozpoczęcie inwazji na Polskę. Obecnie w miejscu tym stoi tymczasowym pomnik, tak zwany Kamień Pamięci.
Kamień Pamięci to efekt pata, jaki w ostatnich latach hamował budowę stałego monumentu.
Pomnika polskich ofiar wojny domagał się już w 2012 roku były minister spraw zagranicznych RP Władysław Bartoszewski. W 2017 roku o monument upomniało się w apelu do Bundestagu blisko 80 osób z Niemiec – przyjaźni Polsce naukowcy, dyplomaci, politycy i ludzie kultury. Jednak w kolejnych latach niewiele się działo, dlatego zniecierpliwieni inicjatorzy apelu wzięli sprawę we własne ręce. Z pomocą władz miasta-landu Berlina i w nieco „partyzancki” sposób doprowadzili w czerwcu ubiegłego roku do ustawienia przed Bundestagiem tymczasowego głazu.
Ma on trzymać miejsce dla właściwego pomnika – przyznają w nieoficjalnych rozmowach.
Termin składania wniosków w konkursie mija 6 maja. Do udziału uprawnieni są profesjonalni artyści, grupy artystyczne oraz architekci. Na realizację pomnika przewidziano maksymalny budżet w wysokości 5 mln euro.
Wojciech Szymański
Oryginalny artykuł można przeczytać tutaj.