„Dziś polityk może przenieść majątek do fundacji i majątek znika z radarów. Tymczasem szary obywatel musi rozliczyć każdą złotówkę, bo inaczej jest ścigany przez skarbówkę” – tak tłumaczy w mediach społecznościowych nową inicjatywę ustawodawczą Polski 2050 jej przewodnicząca Katarzyna Pełczyńska – Nałęcz, ministra funduszy i polityki regionalnej.
Jej zdaniem w Polsce obecnie funkcjonują dwa równoległe światy: majętnych polityków i zwykłych zjadaczy chleba. „Przejrzystość nie może kończyć się tam, gdzie zaczyna się majątek posłów” – uważa przewodnicząca Polski 2050.
Fundacja rodzinna na potrzeby polityków
Pojęcie fundacji rodzinnej funkcjonuje w Polsce od maja 2023 roku. Taka formuła ma umożliwić przedsiębiorcom gromadzenie majątku i skuteczną sukcesję międzypokoleniową. Zainteresowanie tą formą ochrony majątku jest od początku bardzo duże. Do 9 marca 2026 roku do rejestru wpisano już 3 355 fundacji rodzinnych. Dlaczego?
Fundacje rodzinne oferują wyjątkowo korzystne zasady podatkowe, opierając się na odroczeniu opodatkowania do momentu wypłaty środków beneficjentom. Fundacja jest zazwyczaj zwolniona z podatku CIT od osób prawnych dopóki pieniądze pozostają w fundacji. Zapłaci 15 proc. dopiero przy przekazywaniu majątku beneficjentom. Do tego najbliższa rodzina, czyli podatkowa grupa zero, jest zwolniona z PIT przy otrzymywaniu środków z fundacji rodzinnych, co pozwala na bardzo niskie efektywne opodatkowanie. Politycy to uwielbiają.
Co więcej, obecnie nie ma narzędzi prawnych, które umożliwiają ustalenie, w jakiej skali fundacje rodzinne są wykorzystywane przez osoby pełniące ważne funkcje publiczne.
Politycy unikają płacenia podatków. Reszta Polaków nie
Propozycja Polski 2050 przewiduje, że wszyscy parlamentarzyści i urzędnicy państwowi zobligowani do składania oświadczeń majątkowych musieliby ujawnić także przynależność do fundacji rodzinnej oraz zgromadzony w niej majątek. – Chodzi o to, by uniknąć sytuacji, w których posłowie tacy jak Sławomir Mentzen (Konfederacja) czy Ryszard Petru (Centrum) chwalą się tym, jak poprzez fundacje rodzinne unikają płacenia podatków w Polsce – tłumaczył PAP jeden z polityków Polski 2050 podczas kongresu partii Polska 2050.
Wśród kolejnych kroków, jakie w najbliższym czasie chce podjąć Polska 2050 znajdzie się również podniesienie drugiego progu podatkowego, ograniczenie przywilejów ryczałtowych dla milionerów i szersza reforma fundacji rodzinnych.
W listopadzie 2025 roku prezydent Karol Nawrocki zawetował nowelizację ustawy, która miała na celu opodatkowanie fundacji rodzinnych. Minister finansów Andrzej Domański na platformie X komentował wówczas, że prezydent tłumaczy swoje weto „umową z Polakami”, tylko że tą „umową” miało być podobno wspieranie przedsiębiorczości, a nie tolerowanie luk, które dziś pozwalają omijać podatki. „Podatki, z których finansujemy wojsko, policję, szkoły, kluczowe inwestycje. Wstyd” – napisał wtedy szef Ministerstwa Finansów.