Liczba zgłoszeń kierowanych do Krajowej Administracji Skarbowej systematycznie rośnie. Polacy coraz częściej informują fiskusa o podejrzeniach dotyczących ukrywania dochodów, pracy „na czarno” lub nieprawidłowości podatkowych. Tylko w 2025 roku do KAS trafiło 84,4 tys. informacji sygnalnych, czyli donosów. To więcej niż rok wcześniej i wyraźnie więcej niż w 2023 roku.
Eksperci zwracają jednak uwagę, że za rosnącą liczbą zgłoszeń nie zawsze stoją wyłącznie realne podejrzenia naruszenia prawa. Często w tle pojawiają się emocje, konflikty osobiste i napięcia między ludźmi, którzy znają się prywatnie albo zawodowo.
Donosy do skarbówki. Liczba zgłoszeń rośnie
Z danych wynika, że w 2025 roku do KAS wpłynęło 84,4 tys. zgłoszeń. Rok wcześniej było ich 79,8 tys., a w 2023 roku 76,3 tys. Oznacza to wzrost o 5,8 proc. rok do roku oraz o 10,6 proc. w porównaniu z 2023 rokiem.
Na skalę zjawiska wpływa łatwość przekazywania informacji. Zgłoszenie można dziś wysłać mailowo, telefonicznie, listownie, a nawet za pomocą smartfona. Często takie sygnały są anonimowe, co dodatkowo ułatwia ich składanie.
Donosy do skarbówki. 70 proc. ma osobiste tło
Najbardziej uderzające są jednak powody, dla których część osób kontaktuje się ze skarbówką. Jak wskazał Michał Deruś, rzecznik prasowy Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, nawet 70 proc. donosów może być motywowanych konfliktami osobistymi.
Chodzi przede wszystkim o spory sąsiedzkie, konflikty rodzinne, rozwody, podziały majątku, napięcia między pracownikami i pracodawcami oraz poróżnionych kontrahentów. W praktyce pretekstem do zgłoszenia bywa nowy samochód, remont domu albo nagła poprawa sytuacji finansowej.
Donosy do skarbówki składają sąsiedzi, bliscy i współpracownicy
Wśród osób najczęściej przekazujących zawiadomienia wymienia się sąsiadów, członków rodziny, byłych partnerów oraz współpracowników. Część anonimowych zgłoszeń dotyczy podejrzeń, że ktoś żyje ponad stan albo uzyskuje dochody z nieujawnionych źródeł.
Nie każda taka sytuacja oznacza jednak złamanie prawa. Wyższy standard życia może wynikać z legalnej działalności gospodarczej, pracy zdalnej, dochodów z najmu, inwestycji kapitałowych lub innych udokumentowanych źródeł przychodu.
Donosy do skarbówki mogą skończyć się kontrolą
KAS analizuje każdą otrzymaną informację. Nawet jeśli zgłoszenie okaże się bezpodstawne, może doprowadzić do czynności sprawdzających albo kontroli. Właśnie dlatego anonimowy donos bywa wykorzystywany jako narzędzie nacisku, konfliktu lub zemsty.
Z drugiej strony administracja skarbowa podkreśla, że takie sygnały pomagają wykrywać rzeczywiste nieprawidłowości. Dotyczy to między innymi pracy „na czarno”, ukrywania dochodów oraz unikania płacenia podatków. Rosnąca liczba zgłoszeń pokazuje więc nie tylko większą aktywność obywateli, ale też skalę społecznych napięć, które coraz częściej trafiają do urzędów skarbowych.