Sejm uchwalił w czwartek ustawę projekt ustawę o koordynacji opieki długoterminowej oraz osobach starszych, przewidujący wprowadzenie bonu senioralnego. To świadczenie, które ma pomóc osobom starszym w codziennym życiu, zapewniając im dostęp do usług wsparcia.
Ustawę poparło 415 posłów, jeden był przeciw, a 15 wstrzymało się od głosu.
Bon senioralny. Kto skorzysta?
Seniorzy będą mogli korzystać ze wsparcia wykwalifikowanych opiekunów. Zakres wsparcia dotyczyć będzie m.in. pomocy w ubieraniu się, przygotowaniu posiłków, utrzymaniu porządku, czy pomocy w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych.
Bon będzie dostępny dla osób w wieku 65 plus, które są obywatelami Polski, Unii Europejskiej (lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Konfederacji Szwajcarskiej albo Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej), a ich średni dochód nie przekracza 3410 zł. Kwota ta będzie co roku waloryzowana.
Warto jednak podkreślić, że bon będzie świadczeniem niepieniężnym, przyznawanym na usługi doraźne, trwające maksymalnie dwa tygodnie, na pomoc w zaspokojeniu potrzeb życia codziennego.
Bon senioralny będzie przyznawany w formie decyzji administracyjnej wydawanej na okres 12 miesięcy. Po upływie tego czasu prawo do bonu nie będzie automatycznie przedłużone. Aby senior mógł dalej korzystać z usług opiekuna, będzie musiał złożyć kolejny wniosek.
Kiedy senior będzie starać się o bon, ustalona zostanie potrzeba wsparcia — będzie wyrażona w godzinach opieki w skali miesiąca (maksymalnie może wynieść 50 godzin). Jak pisze “Fakt”, pule te są rozliczane miesięcznie. Godziny niewykorzystane w danym miesiącu co do zasady przepadają i nie przechodzą na kolejny okres (wyjątkiem są sytuacje losowe wywołane siłą wyższą). Oceniony będzie stopień samodzielności seniora (to, jak radzi sobie z codziennymi czynnościami), czym zajmować się będą pracownicy socjalni z ośrodka pomocy społecznej. Pod uwagę brane będzie to, czy senior samodzielnie spożywa posiłki, ubiera się sam, utrzymuje higienę osobistą, robi zakupy i przygotowuje posiłki, sprząta w domu, zarządza lekami, załatwia sprawy urzędowe. Za każdą z tych czynności przyznawane są punkty w zależności od tego, czy senior wykonuje ją całkowicie samodzielnie, z częściową pomocą, czy jest całkowicie zależny od drugiej osoby. Podczas ustalania ostatecznego wymiaru wsparcia urzędnicy wezmą pod uwagę tzw. zasób opiekuńczy rodziny.
Kto nie otrzyma świadczenia?
Bon senioralny nie będzie przysługiwał osobom, które:
-
mają ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, -
korzystają ze świadczenia wspierającego, -
korzystają z całodobowej opieki (np. w domu pomocy społecznej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym czy pielęgnacyjno-opiekuńczym), -
korzystają ze specjalistycznych usług opiekuńczych w ośrodkach wsparcia, usług opiekuńczych lub asystencji osobistej dofinansowywanych z programów rządowych/resortowych bądź z instytucjonalnej opieki dziennej.
Szacuje się, że z bonu senioralnego skorzysta ok. 20 tys. osób.
Program ma być uruchamiany stopniowo, w pierwszej kolejności w gminach, w których nie funkcjonują publiczne usługi opiekuńcze dla seniorów.Pierwszy program ma zostać uruchomiony w latach 2026-2028. Łączna pula środków z budżetu państwa na jego realizację to 1 mld zł, z czego:
-
100 mln zł w 2026 r. (program ma ruszyć w IV kwartale), -
400 mln zł w 2027 r., -
500 mln zł w 2028 r.