W skrócie
-
Iran nie zamierza zgodzić się na inspekcje Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej.
-
Donald Trump utrzymuje jednak, że Teheran w pełni zaakceptował zarówno audyty, jak i ciągłe kontrole nuklearne.
-
Stany Zjednoczone tymczasowo zawiesiły sankcje naftowe po podpisaniu wstępnego porozumienia z Iranem, które określa przyszłe negocjacje w sprawach nuklearnych.
Rzecznik MSZ Iranu Esmaeil Baghaei podkreślił, że nie istnieje żaden protokół regulujący inspekcje Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA).
– Strony porozumienia wstępnego (między USA i Iranem – red.) dążą do wypełnienia wszystkich jego punktów, nim rozpoczną się rozmowy o kwestiach nuklearnych – powiedział Baghaei. Zaznaczył również, że w Szwajcarii nie doszło do spotkania Irańczyków z dyrektorem generalnym MAEA Rafaelem Grossim.
W podobnych duchu wypowiedział się we wtorek irański ambasador przy ONZ w Genewie Ali Bahreini. Według niego podczas negocjacji nie pojawił się temat wpuszczenia inspektorów MAEA do Iranu, a na tym etapie rozmów „jest za wcześnie, by poruszać kwestie irańskich instalacji nuklearnych”.
Irańczycy dementują słowa Vance’a, Trump stoi przy swoim
„Pomimo ich protestów i fałszywych oświadczeń, (…) Iran w pełni i całkowicie zgodził się na inspekcje nuklearne na najwyższym poziomie, trwające przez wiele lat (w nieskończoność!!!). To zagwarantuje 'nuklearną uczciwość'” – napisał we wtorek prezydent USA Donald Trump na platformie Truth Social. Jak dodał, gdyby Irańczycy nie wyrazili na to zgody, nie byłoby dalszych negocjacji.
Co istotne, w poniedziałek, po zakończonych w Szwajcarii rozmowach USA-Iran z udziałem mediatorów, wiceprezydent Stanów Zjednoczonych J.D. Vance przekazał, że Irańczycy „zgodzili się ponownie zaprosić inspektorów” MAEA. Vance nazwał wtedy szwajcarskie ustalenia „ważnym kamieniem milowym” i „pierwszym krokiem w kierunku trwałej denuklearyzacji Iranu”.
Co dalej z zasobami nuklearnymi Iranu?
W ramach realizacji części porozumienia USA zawiesiły na 60 dni sankcje na wydobycie, sprzedaż i transport irańskiej ropy. 18 czerwca prezydenci USA Donald Trump i Iranu Masud Pezeszkian podpisali porozumienie wstępne. W podpunkcie 8. zapisano m.in., że oba kraje omówią wszystkie kwestie nuklearne „w oparciu o satysfakcjonujące ramy, które zostaną uzgodnione w porozumieniu końcowym”, a strony „wyrażają zamiar niezwłocznego zajęcia się tymi kwestiami w negocjacjach”.
USA zbombardowały irańskie obiekty jądrowe m.in. w Natanz zarówno podczas tegorocznej konfrontacji, jak i w czerwcu zeszłego roku podczas wojny izraelsko-irańskiej. Po tamtym ataku Trump ogłosił, że „zniszczył” irański program atomowy. Teheran zawiesił wtedy współpracę z MAEA i nawet po jej przywróceniu do dziś nie udostępnił zbombardowanych obiektów.