W Polsce obowiązuje 19-procentowa stawka podatku CIT, jednak najnowsze dane pokazują, że rzeczywiste obciążenia podatkowe największych przedsiębiorstw są znacznie wyższe. Z raportu Grant Thornton wynika, że średnia efektywna stawka podatkowa dla największych spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w 2024 roku osiągnęła 33 proc.
To oznacza, że faktyczne opodatkowanie było zdecydowanie wyższe od ustawowej stawki CIT. Jak wskazano w raporcie, poziom ten nie jest jednorazowym wyjątkiem, lecz utrzymuje się od dłuższego czasu.
Efektywna stawka CIT wyraźnie wzrosła
Według przedstawionych danych średnia efektywna stawka podatkowa jest obecnie o niemal 7 punktów procentowych wyższa od średniej z ostatnich dziesięciu lat. Przewyższa również wyniki z poprzednich lat. W 2022 roku wynosiła 28 proc., a w 2023 roku wzrosła do 30 proc.
Jak ocenił Grzegorz Szysz, partner w departamencie doradztwa Grant Thornton, raport pokazuje, że średni poziom efektywnego opodatkowania wynoszący 33 proc. stał się trwałym zjawiskiem. Jego zdaniem to niekorzystna informacja zarówno dla właścicieli przedsiębiorstw, jak i inwestorów.
Przedsiębiorcy krytykują system podatkowy
Na ocenę warunków prowadzenia działalności wpływają nie tylko same podatki. Z raportu przygotowanego przez MDDP we współpracy z Konfederacją Lewiatan wynika, że aż 84 proc. przedsiębiorców negatywnie ocenia stabilność przepisów podatkowych. Z kolei 73 proc. uważa je za mało zrozumiałe.
Jednocześnie 78 proc. badanych twierdzi, że przedsiębiorcy są nadmiernie obciążeni obowiązkami, a 62 proc. krytycznie ocenia sprawiedliwość obowiązującego systemu podatkowego.
Potwierdzeniem tych ocen mają być także międzynarodowe rankingi konkurencyjności systemów podatkowych. W najnowszym International Tax Competitiveness Index Polska zajęła 35. miejsce spośród 38 państw OECD. To wynik o cztery pozycje gorszy niż rok wcześniej.
Polska na końcu rankingu OECD
W zestawieniu przygotowanym przez Tax Foundation niżej od Polski znalazły się jedynie Kolumbia, Włochy i Francja. Polska uzyskała 54,7 punktu na 100 możliwych, podczas gdy średnia dla wszystkich ocenianych państw przekracza 70 punktów, a mediana wynosi 69,3 punktu.
Raport zwraca również uwagę na różnice pomiędzy spółkami krajowymi i zagranicznymi. Obecnie efektywna stawka podatkowa dla przedsiębiorstw z polskim kapitałem wynosi 34 proc. i jest o 3 punkty procentowe wyższa niż w przypadku firm zagranicznych.
Eksperci podkreślają jednak, że nie wynika to z nowych działań optymalizacyjnych prowadzonych przez zagraniczne podmioty. Według autorów raportu jest to przede wszystkim efekt specyfiki i struktury polskiego rynku kapitałowego.