-
Podczas letnich fal upałów panele słoneczne w Europie generowały zauważalnie więcej energii, co ułatwiło radzenie sobie z rosnącym zużyciem prądu na klimatyzację.
-
Wieczorem pojawia si jednak problem, ponieważ produkcja energii z fotowoltaiki gwałtownie spada, a zapotrzebowanie na chłodzenie pozostaje wysokie, co prowadzi do wzrostu cen energii i konieczności korzystania z droższych źródeł.
-
Susza i fale upałów wpłynęły negatywnie również na hydroenergetykę, a także elektrownie węglowe i jądrowe, przez co rośnie znaczenie magazynów energii.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Upał zwykle kojarzy się z problemami dla energetyki. Rośnie zużycie prądu, elektrownie potrzebujące wody do chłodzenia mogą ograniczać produkcję, a susza uderza w hydroenergetykę. Tegoroczne lato pokazało jednak, że jeden element systemu działa w takich warunkach lepiej niż zwykle. To fotowoltaika.
Upały napędzają fotowoltaikę, ale i zużycie energii
Według analizy Ember podczas fal upałów pod koniec czerwca i w lipcu dzienna produkcja energii słonecznej była o 17 proc. wyższa niż zwykle we Francji i na Węgrzech oraz o 5 proc. wyższa w Hiszpanii. We Włoszech pozostała na podobnym poziomie. Jednocześnie jednak zapotrzebowanie na prąd rosło, miejscami bardzo mocno.
We Włoszech dzienne zużycie energii podczas fali upałów było nawet o 28 proc. wyższe niż przed jej nadejściem. Na Węgrzech wzrosło o 23 proc., we Francji o 14 proc., a w Hiszpanii o 13 proc. Głównym powodem był większy pobór prądu przez klimatyzację.
Międzynarodowa Agencja Energetyczna szacuje, że chłodzenie pomieszczeń, przede wszystkim za pomocą klimatyzatorów i wentylatorów, odpowiadało w 2022 r. za ok. 7 proc. światowego zużycia energii elektrycznej. W czasie upałów udział ten szybko rośnie, także w krajach, w których klimatyzacja nie jest jeszcze powszechna.
Fotowoltaika pomaga w upałach, ale tylko do wieczora
Właśnie dlatego dodatkowa produkcja z paneli słonecznych ma w czasie fali upałów szczególne znaczenie. Najwyższe nasłonecznienie przypada na te godziny, kiedy rośnie również zużycie prądu przez urządzenia chłodzące. Fotowoltaika może więc ograniczać konieczność uruchamiania droższych źródeł energii.
Problem pojawia się później. „Energia słoneczna już wykonuje dużą część pracy podczas fal upałów, ale prawdziwe wyzwanie zaczyna się po zachodzie słońca” – mówi Chris Rosslowe, starszy analityk energetyczny Ember.
Wieczorem produkcja z fotowoltaiki gwałtownie spada, podczas gdy rozgrzane budynki nadal wymagają chłodzenia. „Wieczorem, kiedy zapotrzebowanie na chłodzenie wciąż jest wysokie, system jest najbardziej narażony na konieczność korzystania z drogiej energetyki gazowej” – dodaje Rosslowe.
Widać to po cenach energii. Podczas fal upałów na przełomie czerwca i lipca średnie dzienne ceny energii elektrycznej były na Węgrzech o 119 proc. wyższe niż w porównywalnych dniach wcześniejszych tygodni. We Francji wzrost wyniósł 44 proc., we Włoszech 13 proc., a w Hiszpanii 7 proc.
Upały uderzają też w elektrownie wodne, jądrowe i węglowe
Tegoroczne fale upałów zbiegły się z suszą w wielu częściach Europy. Niski poziom Dunaju zmusił Węgry do ograniczenia produkcji energii jądrowej. W regionie alpejskim produkcja hydroenergii zbliżyła się do rekordowo niskich poziomów.
Problemy dotknęły także energetyki opartej na paliwach kopalnych. W Polsce niski poziom Wisły doprowadził do ograniczenia pracy elektrowni węglowej. Elektrownie cieplne również potrzebują dużych ilości wody, przede wszystkim do chłodzenia.
W takich warunkach rośnie znaczenie magazynów energii. Mogą przechowywać nadwyżkę prądu produkowanego przez panele w środku dnia i oddawać ją wieczorem, gdy zapotrzebowanie nadal jest wysokie, a produkcja słoneczna szybko zanika.
„Kiedy energia słoneczna ratuje dzień, magazyny mogą uratować wieczór” – mówi Rosslowe. „Razem są jednym z najprostszych sposobów na zwiększenie odporności europejskiego systemu energetycznego podczas coraz gorętszych lat. Gdy produkcja słoneczna rośnie w czasie upałów, a inne źródła mają problemy, magazyny mogą przenieść tani prąd na godziny wieczorne” – dodaje.