Pokój hotelowy na wyjeździe wielu osobom nie wystarcza. Z dala od własnego domu, swobodnie czują się dopiero w cudzym – to dlatego najem krótkoterminowy zrobił na całym świecie tak dużą karierę.
Walka o wyższe zyski z wynajmowania mieszkań zupełnie rozminęła się z dobrostanem stałych mieszkańców. Wraz z często zmieniejącymi się lokatorami, w atrakcyjnie położonych domach, osiedlach mieszkaniowych i kamienicach pojawił się hałas, alkohol i zachowania wymagające nierzadko interwencji policji. I tak atrakcja zamieniła się w uciążliwość, która wymaga radykalnych zmian w prawie.
Miliardy złotych do zarobienia. Tysiące mieszkań szybko zmieniło status
W bazie danych Ministerstwa Finansów znajduje się około 1,3 miliona podatników rozliczających ryczałt od najmu. Skarbówka wrzuca jednak do jednego worka zarówno osoby wynajmujące mieszkania studentom na rok (najem długoterminowy), jak i te oferujące apartamenty turystom przez Booking czy Airbnb.
Według szacunków Polskiego Stowarzyszenia Wynajmu Krótkoterminowego, w Polsce funkcjonuje około 85 tys. lokali wynajmowanych na doby. Około 60 proc. mieszkań z tej bazy, czyli około 51 tys. lokali, jest zarządzana bezpośrednio przez właścicieli, a nie przez profesjonalne agencje czy operatorów hotelowych.
Ten rynek najmu lokali rośnie bardzo dynamicznie. W skali roku w Polsce generuje rekordowe 44 miliony noclegów. Zyski są ogromne. W 2025 roku pojawiły się informacje, że rok wcześniej gospodarze w Polsce zarobili łącznie ponad 2,5 mld zł przy obsłudze 1,8 mln gości tylko za pośrednictwem platformy Airbnb.
Typowy właściciel pojedynczego lokalu w Polsce zarabiał średnio w granicach 8,3 tys. zł rocznie, ale mieszkania w wysokim standardzie i w atrakcyjnej lokalizacji generują od kilkudziesięciu do ponad 100 tys. zł przychodu rocznie, od których podatek dochodowy wynosi zaledwie 8,5 proc. W obliczu takich pieniędzy dobrostan sąsiadów schodzi na bardzo daleki plan, stąd konieczność zmiany prawa.
Autopoprawka zmienia sytuację stałych mieszkańców. Oręż dla miast i gmin
Rząd posypał głowy popiołem i zdecydował się na autopoprawkę do ustawy o najmie krótkoterminowym. Wykreślone wcześniej przepisy wrócą. Udręczeni mieszkańcy zyskają prawo do podjęcia uchwały zakazującej usług hotelarskich w lokalach mieszkalnych. W spółdzielniach wymagana będzie większość ponad 50 proc. uprawnionych do takiej decyzji. Przedsiębiorcy dostaną 6 miesięcy na zakończenie działalności.
Rady gmin będą mogły tworzyć czasowe strefy wyłączone z najmu krótkoterminowego. Taką uchwałę rada mogłaby podjąć na wniosek wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Mieszkańcy i zarządcy zyskają możliwość inicjowania kontroli pod kątem porządku publicznego i bezpieczeństwa.
Powstanie również Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych i obowiązkowe numery identyfikacyjne dla ofert. Kto nie zgłosi lokalu do rejestru, zapłaci nawet 50 tys. zł kary. Projekt zakłada także obowiązkowe wykreślenie lokalu z ewidencji, jeśli w ciągu sześciu miesięcy od pierwszego stwierdzonego przypadku dojdzie w nim łącznie do trzech naruszeń zasad bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ponowny wpis byłby możliwy dopiero po upływie roku.
Główne przepisy dające prawo wspólnotom i gminom do wprowadzania zakazów mają zacząć obowiązywać 1 stycznia 2028 roku.