Kiedy Polacy odbudowywali kraj ze zniszczeń II wojny światowej, Werner von Braun, niemiecki konstruktor rakiet po wojnie pracujący dla USA, w 1952 roku zrobił pierwszą naukową i techniczną analizę załogowej wyprawy na Czerwoną Planetę. Wyścig kosmiczny między USA a ZSRR tylko przyspieszył sprawę.
Dlaczego ludzkość tak się od lat upiera, żeby polecieć na planetę Mars? Poza niepohamowaną ciekawością świata, wciąż szukamy odpowiedzi na fundamentalne pytania o życie we wszechświecie. Księżyc jej nie udzielił i nie ma pewności, że zrobi to Mars, ale lot na tę planetę planowany jest w latach 30. XXI wieku. Czy koniecznie musimy się stać gatunkiem wieloplanetarnym?
Co blokuje lot człowieka na planetę Mars? Promieniowanie głębokiego kosmosu
Astronauci Apollo potrzebowali zaledwie czterech dni, aby dotrzeć na Księżyc. Przy obecnej technologii dotarcie na Marsa zajęłoby około dziewięciu miesięcy. Powrót to osobny problem. Planety muszą się najpierw korzystnie ustawić, dlatego pełna misja może potrwać nawet dwa lub trzy lata. Przez cały ten czas astronauci potrzebowaliby żywności, wody i tlenu.
Większość dotychczasowych misji na Marsa po prostu przeleciała obok planety lub wyłącznie ją okrążała. Spośród misji, które próbowały wylądować, tylko około 40 proc. zakończyło się sukcesem. Ten sukces to dwa aktywne łaziki, które badają powierzchnię planety. Oba należą do amerykańskiej agencji kosmicznej NASA i prowadzą regularne badania geologiczne oraz poszukują śladów dawnego życia. Chiński łazik Zhurong co prawda wylądował na Marsie w 2021 roku, ale wszedł w stan hibernacji w maju 2022 roku z powodu burzy piaskowej i nadejścia zimy. Niestety, już się z niej nie wybudził.
Wydawało się, że skoro ludzie będą mieli duże problemy z przetrwaniem w warunkach długotrwałego wystawienia na promieniowanie głębokiego kosmosu (protony, cząstki alfa oraz cięższych jąder atomowych i elektronów o ogromnych energiach), urządzenia poradzą sobie o wiele lepiej. Stan łazika Curiosity temu przeczy.
Ile jeszcze wytrzyma marsjański łazik? Znalazł „elementy składowe życia na Ziemi”
Curiosity to prawdziwy weteran misji marsjańskich. Wylądował w kraterze Gale w sierpniu 2012 roku. Został zaprojektowany z myślą o niespełna dwóch latach pracy, ale na Marsie spędził już ponad 5000 dni i przejechał ponad 32 km. Nadal wspina się po zboczach Mount Sharp i przesyła informacje na Ziemię, ale jest w coraz gorszym stanie.
Najnowsze zdjęcie opublikowane na stronie internetowej NASA przedstawia zbliżenie jednego z kół łazika, ukazując duże pęknięcia i uszkodzenia. Łazik waży ponad tonę i porusza się w otoczeniu pełnym ostrych skał i nierówności, które stanowią ogromne obciążenie dla jego kół. Curiosity ma sześć kół – każde wykonane z tytanu i aluminium. Są to koła sztywne (bezciśnieniowe), zaprojektowane jako elastyczne struktury z metalowymi żebrami lub bieżnikiem, które pomagają amortyzować wstrząsy.
Łazik niedawno odnalazł zróżnicowany zestaw cząsteczek organicznych, w tym związki chemiczne powszechnie uznawane za elementy składowe życia na Ziemi. Próbki zostały pobrane w regionie Glen Torridon w obrębie krateru, na obszarze bogatym w minerały ilaste wskazujące, że kiedyś znajdowała się tam woda. Niestety naukowcy nie są na razie w stanie odróżnić związków organicznych pochodzących z potencjalnego dawnego życia na Marsie od tych powstałych w wyniku procesów geologicznych lub dostarczonych na Marsa przez meteoryty.