-
Żyworódka pierzasta ponownie zyskuje popularność jako łatwa w uprawie roślina doniczkowa o ciekawej historii i prostym rozmnażaniu.
-
Charakteryzuje się mięsistymi, pierzasto podzielonymi liśćmi oraz naturalną zdolnością do tworzenia nowych roślin na brzegach liści.
-
Jej liście zawierają witaminy i składniki mineralne, tradycyjnie wykorzystywane w medycynie ludowej i kosmetyce, szczególnie przy pielęgnacji skóry.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Jest roślina, która dorównuje aloesowi, a przez lata została zapomniana. Nasze babcie hodowały ją na parapetach. To żyworódka pierzasta, dawniej nazywana płodnolistem pierzastym. Jej grube liście kryją cenne związki, a sama roślina wybacza błędy początkujących. W czasach PRL-u była bardzo popularna i wykorzystywano ją przy drobnych problemach skórnych. Dzisiaj wraca na parapety.
Żyworódka pierzasta – co to za roślina?
Żyworódka pierzasta to gatunek należący do rodziny gruboszowatych. Jej nazwa łacińska to Kalanchoe pinnata, choć w starszych opracowaniach można spotkać również nazwę Bryophyllum pinnatum. Roślina pochodzi z Madagaskaru, jednak dzięki łatwości rozmnażania rozprzestrzeniła się także w wielu ciepłych regionach świata. W naturze spotyka się ją między innymi w części Azji, Australii, na wyspach Oceanu Spokojnego i w Ameryce Środkowej. W Polsce nie jest rośliną rodzimą i uprawia się ją głównie jako roślinę doniczkową.
Polska nazwa nie jest przypadkowa. Żyworódka ma wyjątkową zdolność rozmnażania. Na brzegach liści pojawiają się niewielkie rozmnóżki, które po zetknięciu z odpowiednio wilgotnym podłożem ukorzeniają się i dają początek nowym roślinom. Dawna nazwa „płodnolist” dobrze oddaje ten niezwykły sposób rozmnażania.
Tak wygląda żyworódka pierzasta. Trudno ją pomylić
Największe wrażenie robią liście żyworódki pierzastej. Są grube, mięsiste i soczyste, a ich pierzasto podzielona forma przypomina niewielkie zielone pióra.
Pojedynczy liść składa się z kilku owalnych fragmentów o wyraźnie ząbkowanych brzegach. To właśnie na tych krawędziach mogą pojawiać się maleńkie rozmnóżki. Na pierwszy rzut oka wyglądają jak miniaturowe rośliny przyczepione do dużego liścia. Gdy dojrzeją i odpadną, mogą szybko się ukorzenić.
Żyworódka tworzy grubą, wyprostowaną łodygę. W dobrych warunkach może osiągać nawet około 1,8 m wysokości, choć w mieszkaniu zwykle pozostaje znacznie mniejsza. Z czasem może się mocno rozrosnąć i stracić zwarty pokrój.
Roślina potrafi także zakwitnąć. Kwiaty pojawiają się na długich pędach i tworzą luźne kwiatostany. Mają rurkowaty kształt, a ich barwa może łączyć zieleń, biel i purpurowe przebarwienia. W warunkach środkowoeuropejskich kwitnienie może przypadać na zimę, dlatego żyworódka jest ciekawą ozdobą parapetu wtedy, gdy wiele roślin przechodzi spoczynek.
Żyworódka pierzasta – właściwości i zastosowanie
To jednak nie wygląd sprawił, że żyworódka pierzasta zyskała dawniej tak dużą popularność. Przez lata była wykorzystywana w medycynie ludowej i kosmetyce. Jak już informowaliśmy jej liście zawierają między innymi witaminę C, witaminy z grupy B, a także składniki mineralne, w tym wapń, magnez, żelazo, cynk, miedź, potas, selen i mangan. W roślinie występują również flawonoidy, saponiny, garbniki i kwasy organiczne.
Tradycyjnie żyworódce przypisywano działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i regenerujące. Sok oraz preparaty przygotowywane z liści wykorzystywano przede wszystkim zewnętrznie przy drobnych zmianach skórnych, podrażnieniach, ukąszeniach owadów, niewielkich ranach czy oparzeniach. W kosmetyce żyworódka pojawia się jako składnik preparatów przeznaczonych do pielęgnacji skóry i włosów.
Szczególne miejsce w tradycyjnym wykorzystaniu żyworódki zajmuje pielęgnacja skóry. Preparaty na bazie rośliny stosowano jako okłady oraz składnik kosmetyków. Przypisywano im właściwości łagodzące, regenerujące i wspierające naturalne procesy odnowy naskórka. Współcześnie można znaleźć gotowe maści, kremy i inne preparaty zawierające ekstrakt z żyworódki.
Jednak pamiętajmy, że tradycyjne zastosowanie rośliny nie oznacza, że zastępuje leczenie. Stosowanie żyworódki wewnętrznie warto skonsultować z lekarzem ze względu na możliwe przeciwwskazania i interakcje. Trzeba też prawidłowo rozpoznać gatunek, ponieważ inne kalanchoe mogą mieć inne zastosowanie.
Uprawa żyworódki pierzastej jest bardzo prosta
Żyworódka pierzasta nie należy do roślin wymagających. Najważniejsze jest zapewnienie jej dużej ilości światła. Najlepiej ustawić ją w jasnym miejscu, gdzie będzie miała dostęp do rozproszonego światła. Zimą warto postawić doniczkę na dobrze oświetlonym parapecie, ponieważ przy niedoborze światła pędy mogą nadmiernie się wyciągać.
Latem żyworódkę można wystawić na balkon lub taras, jednak należy stopniowo przyzwyczajać ją do mocniejszego słońca. Jest to roślina ciepłolubna. Nie toleruje przymrozków, dlatego przed nadejściem chłodów powinna wrócić do mieszkania.
Największym błędem w uprawie żyworódki jest zbyt częste podlewanie. To sukulent, który magazynuje wodę w liściach, dlatego zdecydowanie lepiej znosi krótkotrwałe przesuszenie niż zalanie. Ziemia powinna przeschnąć przed kolejnym podlewaniem. Szczególnie zimą ilość wody trzeba ograniczyć. Stojąca woda w doniczce może prowadzić do gnicia korzeni.
Równie ważne jest odpowiednie podłoże. Żyworódka pierzasta najlepiej rośnie w lekkiej, przepuszczalnej ziemi. Sprawdzi się podłoże przeznaczone do kaktusów i sukulentów, ewentualnie rozluźnione piaskiem lub drobnym żwirem. Na dnie doniczki warto zastosować warstwę drenażu, która ograniczy ryzyko zalegania wody przy korzeniach.
Jak rozmnożyć żyworódkę pierzastą?
Rozmnażanie żyworódki może być wyjątkowo łatwe. Wystarczy wykorzystać jej naturalną zdolność do tworzenia nowych roślin. Rozmnóżki pojawiające się na brzegach liści można delikatnie przenieść na odpowiednio przygotowane podłoże. Z czasem zaczynają się ukorzeniać.
Jeżeli żyworódka nadmiernie się rozrośnie, można ją odmłodzić. Warto usuwać stare liście i po przekwitnięciu przycinać kwiatostany.
Roślina z PRL wraca na parapety
Moda na żyworódkę pierzastą pokazuje, że nie wszystkie rośliny, które na lata zniknęły z mieszkań, straciły swoją wartość. Ten niepozorny sukulent łączy efektowną budowę liści, niezwykły sposób rozmnażania i niewielkie wymagania. Do tego dochodzi długa tradycja wykorzystywania go w domowej pielęgnacji.
Dziś, gdy na parapetach królują egzotyczne gatunki, żyworódka pierzasta może wydawać się staromodna. Właśnie w tym tkwi jej urok. Żyworódka pierzasta jest rośliną, którą można łatwo rozmnożyć, nie trzeba jej często podlewać i nie wymaga skomplikowanych zabiegów. Nic dziwnego, że po latach zapomnienia znów zaczyna pojawiać się w polskich domach.
Rośliny lecznicze. Rozpoznasz po jednym zdjęciu?
