Najemcy mieszkań komunalnych mogą stracić możliwość wykupu zajmowanego lokalu za niewielką część jego wartości. W Sejmie trwają prace nad projektem, który przewiduje odebranie radom gmin prawa do stosowania bonifikat przy sprzedaży mieszkań należących do gminnego zasobu. Dziś takie ulgi mogą sięgać nawet 80, 90 czy 98 proc. wartości nieruchomości.
Obecnie o tym, czy mieszkanie komunalne zostanie przeznaczone do sprzedaży, decyduje gmina. Najemca nie może domagać się wykupu lokalu. Jeśli jednak samorząd zdecyduje się go sprzedać, osoba wynajmująca mieszkanie na czas nieoznaczony ma pierwszeństwo w jego nabyciu.
Bonifikaty na mieszkania komunalne sięgają 98 proc.
Gminy mogą obniżać cenę lokalu ustaloną na podstawie jego wartości. Przyznanie ulgi nie jest obowiązkowe – samorządy same decydują, czy ją zastosują i w jakiej wysokości.
Na wysokość obniżki może wpływać m.in. długość najmu, wiek i stan techniczny budynku, jednoczesna sprzedaż wszystkich lokali czy sposób zapłaty. Według źródła niektóre gminy stosują bonifikaty wynoszące 80, 90, a nawet 98 proc. wartości mieszkania.
Projekt ma zakończyć sprzedaż z wysokimi ulgami
Projekt wniesiony do Sejmu przez grupę posłów Lewicy zakłada likwidację prawa gmin do udzielania takich bonifikat. Z ustawy o gospodarce nieruchomościami miałyby zniknąć przepisy pozwalające samorządom obniżać cenę sprzedawanego mieszkania komunalnego.
Autorzy projektu argumentują, że zmiana ma zahamować prywatyzację zasobu komunalnego i zwiększyć dostępność lokali dla rodzin o niskich dochodach. W uzasadnieniu wskazano, że liczba mieszkań komunalnych zmniejszyła się z niemal 2 mln do niespełna 800 tys.
Wyjątek po 25 latach najmu
Podczas drugiego czytania projektu zgłoszono jednak poprawkę ważną dla wieloletnich lokatorów. Zgodnie z nią likwidacja możliwości stosowania bonifikaty nie dotyczyłaby osób, które wynajmują dany lokal nieprzerwanie przez co najmniej 25 lat.
Jeżeli poprawka zostałaby przyjęta, a ustawa uchwalona w takim kształcie, najemcy spełniający ten warunek nadal mogliby liczyć na wykup mieszkania z bonifikatą. Na razie nie jest to jednak obowiązujące prawo.
Ochrona dla rozpoczętych wykupów
W projekcie znalazło się również rozwiązanie dotyczące osób, które przed wejściem nowych przepisów zakończyły z gminą rokowania i podpisały protokół uzgodnień określający warunki sprzedaży, w tym przysługującą ulgę.
Przyjęta przez komisje poprawka przewiduje zachowanie dotychczasowych zasad w takich przypadkach. Oznaczałoby to, że wcześniej protokolarnie uzgodniona z gminą bonifikata nie zostałaby objęta nowym zakazem.
Zmiany miałyby wejść w życie w 2027 roku
Projekt zakłada wejście nowych przepisów w życie 1 stycznia 2027 r. Termin ten nie oznacza jednak, że zmiany są już przesądzone.
Po drugim czytaniu projekt został skierowany do sejmowej Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. Jeśli zostanie ostatecznie przyjęty przez Sejm, czekają go jeszcze dalsze etapy procesu legislacyjnego.