Rentę wdowią z KRUS pobiera około 121 tysięcy rolników, ale to świadczenie z KRUS mogą wnioskować również osoby uprawnione do rolniczych emerytur i rent z tytułu niezdolności do pracy, których liczba jest – jak twierdzi KRUS – trudna do ustalenia na etapie planowania budżetu.
Właśnie dlatego Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego błędnie oszacowała liczbę rolników i rencistów uprawnionych do tego świadczenia. Na wypłaty do końca 2026 roku brakuje co najmniej 400 mln zł.
Obecne przepisy uniemożliwiają zwykłe zwiększenie dotacji budżetowej dla państwowych funduszy celowych w trakcie roku.
„Naturalne oszczędności” muszą wystarczyć. 352 mln zł to za mało
O ile liczba wniosków w sprawie renty wdowiej składanych do ZUS wyhamowała, o tyle w KRUS systematycznie rośnie. Wynika to z faktu, że prawo do ubiegania się o rentę wdowią ma charakter otwarty – uprawnieni rolnicy mogą składać wnioski w dowolnym momencie po spełnieniu ustawowych kryteriów (np. osiągnięciu odpowiedniego wieku emerytalnego).
W 2026 roku świadczenie z KRUS otrzymuje około 121 tys. osób i jest to średnio niecałe 300 zł. Na ten cel w KRUS zaplanowano początkowo około 352 mln zł, ale ze względu na większą liczbę uprawnionych niż zakładano, ta kwota nie jest wystarczająca.
Okazuje się, że systemy informatyczne KRUS nie gromadzą danych, które pozwoliłyby na automatyczne wytypowanie wszystkich przyszłych wnioskodawców. Wraz z upływem terminu badania orzeczniczego część rent wygasa, inne są przekształcane w emerytury po osiągnięciu wieku emerytalnego lub przedłużane, co powoduje ciągłą rotację w rejestrach.
KRUS raczej dostanie dodatkowe pieniądze. Od 2027 roku jeszcze wyższe wypłaty
Jak poinformował PAP, środki na zwiększone wypłaty w KRUS mają pochodzić z przekierowania tzw. „naturalnych oszczędności”, czyli z pieniędzy zablokowanych w trybie art. 177 ustawy o finansach publicznych. Przepis ten umożliwia podjęcie decyzji o blokowaniu planowanych wydatków budżetowych w przypadku m.in. niegospodarności w określonych jednostkach lub nadmiaru posiadanych środków.
Senacka Komisja Budżetu i Finansów Publicznych nie zgłosiła poprawek do nowelizacji tegorocznej ustawy okołobudżetowej, która ma umożliwić przekazanie dodatkowych środków rolnikom – maksymalnie 1 mld zł, na wypłatę renty wdowiej przez KRUS. Nowelizacja ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2026 trafi teraz pod obrady Senatu.
Od 1 stycznia 2027 roku KRUS – podobnie jak ZUS – zwiększy wysokość drugiego świadczenia wypłacanego w ramach renty wdowiej. Obecnie niższe świadczenie jest wypłacane w wysokości 15 proc., a po zmianie będzie to 25 proc. W ten sposób najniższe dodatkowe świadczenie w KRUS wzrośnie z 296,77 zł do 494,62 zł, czyli o 197,85 zł miesięcznie.