Rada Ministrów przyjęła projekt, który zmienia zasady poboru opłaty cukrowej. Obowiązek jej rozliczenia ma zostać przeniesiony na początek łańcucha dostaw — przede wszystkim na producentów, importerów oraz firmy sprowadzające napoje z innych państw UE. Opłatę mają też rozliczać podmioty zamawiające produkcję napoju według własnej receptury. Ten projekt nie podnosi stawek opłaty.
Zmienić ma się również sposób określania momentu zapłaty. Projekt wprowadza pojęcie „pierwszej sprzedaży”, a przy obliczaniu opłaty nakazuje uwzględniać wszystkie cukry wykazane na etykiecie — zarówno dodane, jak i naturalnie występujące w napoju. Przewiduje też zwrot opłaty od napojów wywożonych z Polski.
Z 50 do 70 gr za litr? Podwyżka opłaty jest w osobnym projekcie
Wyższe stawki zapisano w odrębnym projekcie ustawy. Zakłada on wzrost stałej części opłaty z 50 do 70 gr za litr. Część zmienna miałaby wzrosnąć z 5 do 10 gr za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml napoju, w przeliczeniu na litr. Proponowana maksymalna opłata to 1,80 zł za litr zamiast obecnych 1,20 zł. W przypadku napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny dodatkowa stawka miałaby wzrosnąć z 10 gr do 1 zł za litr.
Opłata cukrowa w górę. Ile mogłyby zdrożeć cola i energetyki?
Wzrost opłaty nie oznacza automatycznie takiego samego wzrostu ceny na półce. Dla przykładu: przy napoju zawierającym 10 g cukrów w 100 ml opłata za litr wzrosłaby, według proponowanych stawek, z 75 gr do 1,20 zł. Różnica wyniosłaby 45 gr za litr. Jeśli napój zawiera także kofeinę lub taurynę, wynik będzie inny; znaczenie ma również ustawowy limit opłaty. To wyliczenia samej daniny, a nie prognoza ceny konkretnej butelki.
O tym, ile klient zapłaci w sklepie, zdecydują ostatecznie ceny ustalone przez producentów i sprzedawców. Dlatego kwot przypisywanych dziś konkretnym markom nie można traktować jak gotowego cennika na 2027 rok.
Kiedy zmiany wejdą w życie?
Przyjęty 22 września projekt dotyczący zasad poboru przewiduje wejście w życie pierwszego dnia miesiąca po upływie sześciu miesięcy od ogłoszenia ustawy. Nie wskazuje więc sztywnej daty 1 stycznia 2027 r. Projekt podwyższający stawki jest osobną propozycją i również nie obowiązuje. Dopiero dalszy przebieg prac legislacyjnych pokaże, które zmiany i od kiedy zostaną wprowadzone.