Związek Nauczycielstwa Polskiego zamierza wesprzeć nauczycieli, którzy chcą dochodzić zapłaty za godziny nadliczbowe przepracowane podczas szkolnych wycieczek. Związkowcy wskazują, że kwestia rozliczania czasu pracy nauczycieli w takich sytuacjach nadal nie została uregulowana. Ich zdaniem chodzi o pieniądze niewypłacone za ostatnie trzy lata.
Plan działania przedstawili prezes ZNP Sławomir Broniarz oraz wiceprezes Urszula Woźniak. Sprawa wiąże się z orzeczeniem Sądu Najwyższego z lutego 2025 roku. SN uznał wówczas, że praca nauczyciela wykonywana ponad normę czasu określoną w Karcie Nauczyciela stanowi godziny nadliczbowe w rozumieniu Kodeksu pracy.
Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. ZNP rozpoczyna działania
Według Urszuli Woźniak Ministerstwo Edukacji Narodowej wciąż nie uregulowało kwestii statusu wycieczek szkolnych. Dodatkowym impulsem do działania ZNP było uchwalenie przez Sejm ustawy o wychowaniu patriotycznym, nakładającej na szkoły obowiązek organizowania wycieczek m.in. do miejsc historycznych.
ZNP zamierza teraz przesłać swoim strukturom w całym kraju gotowe pisma przeznaczone dla dyrektorów szkół. Mają się w nich znaleźć informacje dotyczące zgodnego z prawem organizowania wycieczek, a także stanowisko, że nauczycielom za pracę ponad normę należy się wynagrodzenie.
Roszczenia nawet za trzy lata wstecz
Nauczyciele należący do związku mają otrzymać anonimową ankietę. Jej wypełnienie ma pomóc w ustaleniu, czy w konkretnym przypadku istnieją podstawy do wystąpienia z roszczeniem. Według przedstawionego przez ZNP planu może ono obejmować okres trzech lat wstecz.
W ankiecie mają zostać wskazane również dowody, które należy posiadać, aby ubiegać się o zapłatę. Kolejnym etapem będzie tydzień konsultacyjny. Nauczyciele będą mogli przyjść z wypełnionymi dokumentami, a ich sytuację przeanalizuje prawnik albo osoba odpowiednio przeszkolona.
Wezwania do zapłaty, a później możliwe pozwy
Po analizie poszczególnych przypadków nauczyciele, przy wsparciu związku, mają kierować wezwania do zapłaty. ZNP przygotował już ich wzory. Związek zapowiada również monitorowanie ewentualnych działań odwetowych wobec osób występujących z roszczeniami.
Jeżeli wezwanie do zapłaty nie przyniesie rezultatu, możliwy będzie kolejny etap. ZNP ma przygotowane także wzory pozwów, z których będą mogli skorzystać nauczyciele dochodzący zaległego wynagrodzenia.
Kiedy powstają nadgodziny nauczyciela?
Karta Nauczyciela przewiduje, że czas pracy osoby zatrudnionej w pełnym wymiarze nie może przekraczać 40 godzin tygodniowo. Wliczają się do niego nie tylko zajęcia bezpośrednio z uczniami, ale również m.in. zadania opiekuńcze i wychowawcze oraz przygotowanie do zajęć, samokształcenie i doskonalenie zawodowe.
Problem nadgodzin pojawia się m.in. przy projektach edukacyjnych, szkolnych wycieczkach oraz tzw. zielonych szkołach. To właśnie orzeczenie Sądu Najwyższego z lutego 2025 roku, dotyczące pracy ponad normę wynikającą z Karty Nauczyciela, stało się ważnym punktem w dyskusji o sposobie rozliczania takiego czasu pracy.