-
Czarna rzepa pojawia się jesienią na bazarach, jest bogata w błonnik, witaminę C, potas oraz związki bioaktywne i bywa wykorzystywana w kuchni oraz domowych sposobach dbania o zdrowie.
-
Warzywo to zawiera siarkowe związki odpowiadające za jego wyrazisty smak, błonnik wspierający pracę przewodu pokarmowego oraz witaminy i składniki mineralne istotne dla organizmu.
-
Czarna rzepa jest polecana jako składnik diety wspierający pracę wątroby i przewodu pokarmowego, a można ją spożywać na surowo, gotowaną, pieczoną lub w połączeniu z innymi warzywami i owocami.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Właśnie na straganach pojawiło się warzywo, które jest bardzo korzystne dla naszej wątroby. Czarna rzepa nie wygląda szczególnie efektownie, a jej ostry, lekko pieprzny smak może zaskoczyć przy pierwszym kęsie. Warto jednak dać jej szansę, bo jesienią jest łatwo dostępna, a jej skład sprawia, że może być wartościowym elementem codziennej diety. Co ważne, czarna rzepa dobrze komponuje się z innymi warzywami i owocami, więc wcale nie trzeba jeść jej samej. Można wykorzystać ją w surówkach, gotować, piec albo dodawać do placków.
Czarna rzepa – co zawiera?
Czarna rzepa jest warzywem korzeniowym blisko spokrewnionym z rzodkiewką. Jej czarna lub brunatna skórka skrywa biały, czasem delikatnie marmurkowy miąższ. Za charakterystyczny, pikantny smak odpowiadają przede wszystkim związki siarki. To właśnie one sprawiają, że czarna rzepa jest znacznie bardziej wyrazista niż popularna rzodkiewka. Jednocześnie są to związki, którym przypisuje się interesujące właściwości biologiczne.
W składzie czarnej rzepy znajdziemy również błonnik pokarmowy. W 100 g warzywa znajduje się około 3,5 g błonnika, a wartość energetyczna wynosi około 33 kcal. To sprawia, że czarna rzepa może dobrze wpisywać się w dietę osób, które chcą zwiększyć udział warzyw i produktów bogatych w błonnik. Błonnik wspiera prawidłową pracę przewodu pokarmowego i pomaga zwiększyć uczucie sytości.
Warzywo dostarcza także witaminy C, witaminy B6 oraz składników mineralnych. Znajdziemy w nim między innymi potas, magnez, żelazo, wapń i fosfor. Potas jest potrzebny do prawidłowego funkcjonowania mięśni i układu nerwowego oraz pomaga utrzymać prawidłowe ciśnienie krwi. Witamina C wspiera prawidłowe działanie układu odpornościowego, a także uczestniczy w produkcji kolagenu.
Na uwagę zasługują również polifenole i glukozynolany. Te ostatnie są charakterystyczne dla wielu warzyw kapustnych. Podczas rozdrabniania roślinnych tkanek mogą powstawać produkty ich przemian, które są przedmiotem badań naukowych. Czarna rzepa zawiera ponadto fitoncydy i inne związki siarki. Nie oznacza to oczywiście, że warzywo leczy choroby, ale pokazuje, dlaczego jego skład budzi zainteresowanie.
Czarna rzepa na wątrobę i jelita
Jednym z powodów, dla których czarna rzepa jest szczególnie często polecana w kontekście zdrowia, jest jej potencjalny wpływ na wątrobę. Wątroba odpowiada między innymi za metabolizowanie wielu substancji, dlatego prawidłowe funkcjonowanie jej enzymów ma ogromne znaczenie dla organizmu. Badania przywoływane przez portal abc Zdrowie wskazywały, że spożywanie czarnej rzepy może wpływać na aktywność niektórych enzymów wątrobowych uczestniczących w metabolizmie substancji.
To właśnie ten efekt sprawił, że czarna rzepa zyskała opinię warzywa wspierającego pracę wątroby. Trzeba jednak zachować właściwe proporcje. Nie jest ona lekarstwem ani środkiem, który może zastąpić leczenie zalecone przez specjalistę. Może natomiast stanowić część urozmaiconego jadłospisu, w którym jest miejsce na warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste i odpowiednią ilość płynów.
Ważny jest również wpływ błonnika na układ pokarmowy. Regularne dostarczanie błonnika pomaga utrzymać prawidłową pracę jelit. Czarna rzepa może więc być jednym z produktów, które zwiększają ilość błonnika w codziennym menu. Błonnik jest także elementem diety sprzyjającej utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu, choć pojedynczy produkt nie zastąpi całościowych zmian żywieniowych.
Czarna rzepa zawiera też związki o potencjalnym działaniu przeciwdrobnoustrojowym. W tradycyjnym zastosowaniu przypisywano jej z tego powodu rolę naturalnego wsparcia organizmu. Określanie jej mianem „naturalnego antybiotyku” jest jednak uproszczeniem. Warzywo nie zastępuje antybiotykoterapii i nie powinno być traktowane jako lek na infekcje.
Warto wspomnieć także o składnikach mineralnych. Potas wspiera prawidłową pracę mięśni i układu nerwowego, a magnez uczestniczy w wielu procesach zachodzących w organizmie. Żelazo jest potrzebne do prawidłowego transportu tlenu, wapń pomaga utrzymać kości i zęby w dobrej kondycji, a fosfor uczestniczy między innymi w utrzymaniu prawidłowego metabolizmu energetycznego.
Jak wykorzystać czarną rzepę w kuchni?
Najprostszym sposobem na czarną rzepę jest zjedzenie jej na surowo. Najpierw trzeba dokładnie umyć i obrać korzeń, a następnie można go zetrzeć na tarce lub pokroić w cienkie plasterki. Jeżeli smak okazuje się zbyt intensywny, warto połączyć rzepę z produktami o łagodniejszym albo lekko słodkim profilu. Dobrym wyborem jest jabłko, marchew, jogurt naturalny czy sok z cytryny.
Tak powstaje prosta surówka, która może być dodatkiem do obiadu. Starta czarna rzepa z marchewką i jabłkiem jest znacznie łagodniejsza niż sam korzeń. Można dodać do niej odrobinę jogurtu naturalnego, oliwy, soku z cytryny i ziół. Kwaśne jabłko dobrze przełamuje pikantność, a marchew nadaje całości słodycz.
Czarną rzepę można również poddawać obróbce cieplnej. Można ją gotować, piec lub smażyć, podobnie jak inne warzywa korzeniowe. Po upieczeniu może być dodatkiem do obiadu, a po ugotowaniu można wykorzystać ją do przygotowania warzywnego purée. Obróbka cieplna sprawia przy tym, że jej ostry smak staje się łagodniejszy.
Ciekawym pomysłem są także placki z czarnej rzepy. Wystarczy zetrzeć korzeń, połączyć go z odpowiednimi składnikami i usmażyć niewielkie porcje. Rzepa może też trafić do zup warzywnych, pieczonych mieszanek korzeniowych albo dań, w których zwykle wykorzystuje się ziemniaki. Dzięki temu można stopniowo przyzwyczaić się do jej wyrazistego aromatu.
Warto pamiętać, że czarna rzepa nie musi być jedzona codziennie ani w dużych ilościach, aby urozmaicić dietę. Najważniejsza jest różnorodność. Jeżeli lubimy jej smak, możemy regularnie dodawać ją do jesiennych surówek. Jeśli natomiast jest dla nas zbyt ostra, lepiej połączyć ją z jabłkiem, marchewką lub jogurtem albo sięgnąć po wersję pieczoną.