Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę ma prawo do odpoczynku w trakcie wykonywania obowiązków zawodowych. Kodeks pracy przewiduje nie tylko podstawową, 15-minutową przerwę, ale również możliwość skorzystania z dwóch kolejnych. Wszystko zależy od długości dobowego wymiaru czasu pracy.
Zgodnie z art. 134 Kodeksu pracy podstawowa przerwa przysługuje osobom, których dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej sześć godzin. Musi trwać minimum 15 minut, a jej czas jest wliczany do czasu pracy. Oznacza to, że pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia i nie musi odpracowywać wykorzystanego odpoczynku.
Przerwy w pracy 2026. Kiedy przysługuje dodatkowy odpoczynek?
Przepisy przewidują kolejne przerwy dla osób, których dzień pracy jest dłuższy. Jeżeli dobowy wymiar czasu pracy przekracza dziewięć godzin, pracownik zyskuje prawo do drugiej przerwy. Podobnie jak podstawowa, musi ona trwać co najmniej 15 minut.
Jeszcze jedna przerwa przysługuje wtedy, gdy dobowy wymiar czasu pracy przekracza 16 godzin. W takim przypadku zatrudniony może skorzystać łącznie z trzech przerw, z których każda trwa minimum kwadrans. Łączny czas odpoczynku wynosi więc co najmniej 45 minut.
Ile przerwy przysługuje przy ośmiu, dziesięciu i siedemnastu godzinach pracy?
Osoba pracująca osiem godzin dziennie ma zagwarantowane minimum 15 minut odpoczynku. Przy dziesięciogodzinnym dniu pracy przysługują już dwie przerwy, czyli łącznie co najmniej 30 minut. Natomiast przekroczenie 16 godzin oznacza prawo do trzeciego kwadransa odpoczynku.
Ważne jest rozróżnienie między osiągnięciem określonego wymiaru czasu pracy a jego przekroczeniem. Podstawowa przerwa przysługuje już przy sześciu godzinach, natomiast dodatkowe pojawiają się dopiero po przekroczeniu odpowiednio dziewięciu i szesnastu godzin.
Pracodawca może wydłużyć przerwę w pracy
Ustawowe 15 minut nie stanowi maksymalnej długości odpoczynku. Jest to minimalny czas, który pracodawca musi zapewnić pracownikowi spełniającemu warunki określone w przepisach.
Firma może zdecydować o przyznaniu dłuższej przerwy, na przykład 20- lub 30-minutowej. Oznacza to, że zasady obowiązujące w konkretnym zakładzie pracy mogą być korzystniejsze niż ustawowe minimum.
Czy przerwa w pracy jest płatna?
Wszystkie przerwy wynikające z art. 134 Kodeksu pracy są wliczane do czasu pracy. Pracownik otrzymuje więc za nie wynagrodzenie tak samo jak za pozostałą część dnia roboczego.
Nie ma również obowiązku pozostawania w pracy dłużej po to, aby odpracować wykorzystane 15, 30 czy 45 minut odpoczynku. Przerwy te stanowią część przysługującego pracownikowi czasu pracy, a nie dodatkowy okres poza jego wymiarem.
Pracodawca musi poinformować o przysługujących przerwach
Obowiązki pracodawcy nie ograniczają się do umożliwienia skorzystania z odpoczynku. Powinien on również przekazać zatrudnionemu informacje o przysługujących mu przerwach w pracy.
Informacja o warunkach zatrudnienia może zostać dostarczona w postaci papierowej albo elektronicznej. Dzięki temu pracownik powinien wiedzieć, z jakich uprawnień może korzystać w zależności od długości swojego dnia pracy.
Podstawowa zasada pozostaje niezmienna: co najmniej sześć godzin pracy oznacza prawo do 15 minut płatnej przerwy. Przy dłuższym dobowym wymiarze czasu pracy Kodeks