-
Odkryty w Republice Południowej Afryki gatunek Nyana rooiwalensis był przodkiem zauropodów, ważącym około 400 kg.
-
Badania naukowe opublikowane w Royal Society Open Science wskazują na zaskakująco szybki wzrost tych zwierząt już w epoce triasu.
-
Zachowana czaszka dinozaura mierzy 21,3 cm i potwierdza, że nie wszyscy wczesni przodkowie gigantycznych zauropodów byli niewielkich rozmiarów.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Rozmiary niektórych największych zauropodów jurajskich robią wrażenie. Dorównywały długością wielorybom, a największe jak Argentinosaurus osiągały nawet 36 metrów. Ile ważyły – nie wiadomo, może ponad 80 ton. O wątpliwym zauropodzie z Indii nazwanym Bruhathkayosaurus mówiono, że mógł przekraczać 100 ton.
To były największe zwierzęta lądowe, jakie kiedykolwiek stworzyła ewolucja. Zanim jednak stały się tak gigantyczne, ich mniejsi przodkowie przemierzali kontynent afrykański. Co zaskakujące, przemierzali na dwóch nogach. Miało to miejsce w rozpoczynającej mezozoik epoce triasu.
Zauropody zaczęły ewoluować w triasie
Epoka triasu trwała od 251 do 201 milionów lat temu i to wówczas kształtowały się dinozaury, poszczególne ich rodziny i formy. Także zauropody, które w okresie jurajskim miały stać się największymi istotami lądowymi, jakie nosiła ziemia. Olbrzymami po kilkadziesiąt metrów i kilkadziesiąt ton wagi. Zanim jednak do tego doszło, w epoce triasu istniały zauropodomorfy, czyli ich przodkowie, którzy byli niekiedy już całkiem okazałymi zwierzętami, ale jeszcze nie tak wielkimi. I poruszały się na dwóch nogach, tak jak teropody.
I nie były zbyt duże. Kilka rodzajów takich dwunożnych, relatywnie nie za dużych przodków zauropodów znaleziono w Afryce – w Republice Południowej Afryki, Zimbabwe, Malawi czy Tanzanii. To być może tak znajdują się korzenie pochodzenia wielkich później zauropodów.
Nyana to przodek zauropodów z terenów RPA
Do tego grona doszedł nowy gatunek, którego czaszka została odnaleziona w Prowincji Przylądkowej Wschodniej w Republice Południowej Afryki. Dinozaura nazwano Nyana rooiwalensis. Nazwa rodzajowa Nyana to słowo oznaczające „syna” lub „dziecko” w języku xhosa używanym w RPA, a także „mały” w języku sesotho. Nazwa gatunkowa rooiwalensis nawiązuje do odkrycia jedynego znanego okazu w Rooiwal.
Jest on zdumiewający i zmienia naszą wiedzę na temat początków ewolucji zauropodów. Ugruntowuje przekonanie, że wywodzą się z Afryki, ale okazuje się, że niekoniecznie wszystkie wczesne zauropody z triasu były małe. Ten był już ogromny.
Zachowana czaszka Nyana rooiwalensis mierzy 21,3 cm i obejmuje w dużej mierze nienaruszoną mózgoczaszkę, podniebienie i kość gnykową, małą kość gardła. Znaleziono także części kręgosłupa, kończyn i szczęki. Cała czaszka byłaby prawdopodobnie dłuższa od czaszki największego znanego dorosłego osobnika massospondyla, południowoafrykańskiego krewnego znalezionego okazu i jednego z najstarszych zauropodów.
Wspomina o tym „Royal Society Open Science”, gdzie czytamy, otwiera się w nowym oknie o tym, że szacunki masy ciała nowego dinozaura zakładają, że Nyana ważyła około 400 kg. To potwierdza wczesną ewolucję szybkiego wzrostu u zauropodomorfów, zapowiadając ewolucję gigantyzmu wśród zauropodów. Inaczej mówiąc, już na tym wczesnym etapie ewolucji gabaryty przodków zauropodów szły mocno w górę. Zapowiadały powstanie gigantów przekraczających wyobraźnię.
