Zmęczeni zgiełkiem rzymskich uliczek, a wciąż głodni starożytnej architektury? Wystarczy wsiąść na stacji Roma Porta San Paolo w podmiejski pociąg Metromare i udać się w kierunku Lido.
Następnie należy wysiąść na stacji Ostia Antica. Stamtąd od parku archeologicznego dzieli nas już tylko ok. 10-minutowy spacer. Prawdopodobnie czeka nas najpiękniejsza jednodniowa wycieczka, którą można odbyć z Rzymu.
Alternatywa dla Rzymu. Podróż w czasie do antycznego Nowego Jorku
Całe miasto jest jednym z najlepiej zachowanych parków archeologicznych na świecie. Niegdyś położone u ujścia rzeki Tyber (łac. ostium oznacza właśnie ujście), dziś od wybrzeża dzielą je ok. 3 – 4 kilometry.
Ukształtowanie terenu zmieniło się pod wpływem zamulania rzeki. Od morza Ostię oddaliły też licznie tworzące się osady. Niezmienny pozostaje jednak duch Ostii, która niegdyś była bramą do wielkiej metropolii. To ona zaopatrywała Rzym w surowce niezbędne do funkcjonowania dużego miasta i luksusowe towary dla elit. I tak przez ponad sześćset lat.
Założycielem miasta miał być czwarty król Rzymu, Ankus Marcjusz. Na początku, czyli w VII wieku p.n.e., Ostia była kolonią wojskową mającą na celu chronić ujście Tybru i pobliskie złoża soli. Dwa stulecia później, gdy rozpoczął się okres republikański, a Rzym stał się światową potęgą, Ostia nabrała jeszcze większego znaczenia.
Z portowego miasta stała się logistycznym i handlowym sercem Rzymu. Przez Ostię do Wiecznego Miasta docierały towary z Egiptu, Ameryki Północnej i Bliskiego Wschodu. Mieszkańcom regularnie dostarczano marmur, drewno, oliwę, wino czy metale. Ostia pełniła również rolę centralnego ośrodka annony, czyli programu państwowego mającego na celu zaopatrzyć Rzym w pszenicę i inne produkty żywnościowe. Pieczę nad programem sprawowało oczywiście państwo. Co ciekawe, do antycznego portu trafiali również niewolnicy oraz zwierzęta przeznaczone na igrzyska.
Handel toczył się głównie na Piazzale delle Corporazioni – ogromnym dziedzińcu handlowym położonym za rzymskim teatrem. To tam swoją siedzibę miały gildie kupieckie, a dzięki odpowiednim mozaikom na posadzkach handlarze wiedzieli, do kogo udać się ze swoim towarem. Słowem: biznesowe centrum będące dla starożytnego miasta tym, czym dzisiaj jest Wall Street dla Nowego Jorku.
Ostia Antyczna – co zobaczyć?
Dzięki pracy archeologów, dziś możemy przechadzać się po około 60 ze 150 hektarów Ostii Antycznej. W świat mieszkańców niegdysiejszej rzymskiej kolonii przenoszą nas świetnie zachowane ruiny teatru, term, świątyń czy forum.
Na zwiedzanie Ostii dobrze jest zarezerwować około 3 godziny. W tym czasie warto zobaczyć amfiteatr z I wieku n.e., który mieścił nawet 3000 widzów, kompleksy termalne z wizerunkami Amfitryty i Neptuna oraz wznoszące się nad ruinami forum. Nie sposób przejść obojętnie obok kilkupiętrowych kamienic, w których przed wiekami toczyło się codzienne życie mieszkańców imperium.
Wisienką na torcie kulturalnej uczty będzie wspomniany już Piazzale delle Corporazioni. W centralnym punkcie prostokątnego dziedzińca zachowała się niewielka świątynia poświęcona prawdopodobnie bogini zbiorów Annonie lub bogini płodności ziemi – Ceres. Na czarno-białych mozaikach podłogowych wciąż widoczne są nazwy i symbole miast, z których pochodzili kupcy (m.in. miary zboża, statki, delfiny czy latarnia morska w Portus).
Ostia Antyczna – zwiedzanie, bilety, informacje praktyczne
Starożytna „brama Rzymu” jest jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych we Włoszech. W 2019 roku przyznano jej Znak Dziedzictwa Europejskiego – prestiżowe wyróżnienie przyznawane przez Unię Europejską miejscom pamięci, obiektom kulturalnym, dokumentom lub tradycjom, które odegrały szczególną rolę w kształtowaniu się wspólnej Europy i jej integracji.
Mimo intensywnych prac naukowców, świetnością tego miejsca wciąż mogą cieszyć się turyści. Park jest otwarty od wtorku do niedzieli od godziny 8:30. Jego bramy zamykają się w zależności od pory roku:
-
od 25 października do końca lutego – o 16:30,
-
od 1 do 31 marca – o 17:15,
-
od 1 kwietnia do 30 września – o 19:00,
-
od 1 do 24 października – o 18:30.
Bilety można kupić w kasie biletowej na miejscu lub przez Internet – na stronie CoopCulture lub przez aplikację Musei Italiani. Bilet normalny kosztuje 18 euro (ok. 77 zł), ulgowy – dla obywateli UE w wieku od 18 do 25 lat – 2 euro (ok. 8,50 zł). Osoby, które nie ukończyły 18 roku życia wchodzą za darmo. Ostatnie wejście możliwe jest godzinę przed zamknięciem, a w kasie biletowej można płacić zarówno kartą, jak i gotówką.
Marta Radzikowska