Środowiska sędziowskie od dłuższego czasu zwracały uwagę na problem braku chętnych do pracy. Chodziło o posadę asystenta sędziego, która co do zasady miała przyciągnąć młodych prawników, krótko po studiach. Problem jednak w tym, że coraz częściej takie osoby wybierały sektor prywatny. Z tego powodu przed sejmową komisję sprawiedliwości wniesiono przepisy, które miały zaradzić tej sytuacji.
Młodszy asystent sędziego. Prezydent podpisał nowelizację
Ustawę z dnia 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw podpisał właśnie prezydent. Wprowadza ona stanowisko młodszego asystenta sędziego. W myśl nowych przepisów mogą nimi zostać już studenci po trzecim roku prawa.
Autorzy ustawy zwracają uwagę, że stanowi ona okazję „na pozyskanie szczególnie wyróżniających się wiedzą młodych ludzi, z założeniem, że umożliwienie im podjęcia pracy asystenta sędziego jeszcze podczas studiów, zachęci ich do kontynuowania kariery w tym zawodzie również po uzyskaniu tytułu magistra na kierunku prawo”.
Ustawodawca liczy, że nowe stanowisko będzie miało pozytywny wpływ na funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości w kontekście braków kadrowych. Do tej pory asystentem sędziego zostać mogła tylko osoba, która ukończyła studia prawnicze i miała co najmniej 23 lata. Dla starszych asystentów wymagania były jeszcze bardziej surowe: pełnienie funkcji asystenta przez co najmniej 10 lat i pozytywne oceny okresowe, lub zdany egzamin sędziowski czy prokuratorski.
Asystent sędziego. Jakie wymagania i jakie wynagrodzenie?
Młodszym asystentem sędziego będą mogły zostać osoby, które ukończyły trzeci rok jednolitych studiów magisterskich na kierunku prawo, mają co najmniej 20 lat i zachowują status studenta. Jako ostatni wymóg podano „nieskazitelny charakter” danej osoby.
W ustawie zaznaczono, że stawki wynagrodzenia zasadniczego ustali rozporządzenie. Młodszy asystent sędziego ma zarabiać brutto od 5500 do 6500 zł, asystent sędziego od 6500 do 8000 zł, a starszy asystent sędziego od 8000 do 9000 zł.
Dodatkowo w poprawce senackiej dopisano, że wśród uprawnionych do bycia zatrudnionym na stanowisku starszego asystenta sędziego mogą być także osoby, które zdały egzamin komorniczy lub zostały powołane na stanowisko komornika sądowego. Wcześniej już na tej liście znalazły się m.in. osoby, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, adwokacki, radcowski albo notarialny, uzyskały wpis na listę adwokatów lub radców czy też zostały powołane na notariusza.
Ustawa przewiduje, że „asystent sędziego wykonuje czynności zmierzające do przygotowania spraw sądowych do rozpoznania oraz czynności z zakresu działalności administracyjnej sądów”. Nowelizacja wejdzie w życie w po upływie 14 dni od jej ogłoszenia.