-
W birmańskim bursztynie sprzed 98 milionów lat odnaleziono zachowaną w doskonałym stanie modliszkę z gatunku Folimantis hyalinala.
-
Owad ten wykształcił zaawansowany mimetyzm, upodabniając się swoimi wypustkami na odwłoku do liści widłaków z rodzaju Selaginella.
-
Odkrycie stanowi najwcześniejszy dowód na współzależność ewolucyjną między drapieżnymi modliszkami a roślinnością okresu kredy.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Bursztyny z ery mezozoicznej dość często dostarczają informacji na temat tego, jak wyglądało wtedy życie. Drobne życie, gdyż skamieniała żywica jest w stanie uwięzić w swym wnętrzu nieduże obiekty. To najczęściej bezkręgowce, ale bywają też małe kręgowce np. jaszczurki albo płazy.
Do powstania inkluzji potrzeba bowiem zbiegu wielu okoliczności w jednym czasie. Zwierzę, najczęściej owad, musi usiąść na odpowiednim drzewie, owo drzewo musi oblać go lepką żywicą, a następnie taka żywica musi mieć odpowiednie warunki do tego, by skamienieć i zachować inkluzję na miliony lat.
W Birmie (Mjanmie) takie znaleziska są nader częste i co chwilę słyszymy o kolejnym bursztynie z sensacyjnym znaleziskiem w środku. Teraz udało się tu wykopać kawałek skamieniałej żywicy sprzed 98 milionów lat, czyli epoki kredy. To czas, gdy Ziemią władały dinozaury i były wtedy w rozkwicie. Jednocześnie jednak rozwijały się szybko owady, które istniały na Ziemi od ponad 200 milionów lat, od czasu karbonu. Kreda to jednak szczególny dla nich moment, gdy pod wpływem zmian zachodzących w środowisku i powstania np. roślin nasiennych owady bardzo się różnicowały.
Bursztyn nie zawierał liścia, ale podobną do niego modliszkę
We wnętrzu birmańskiego bursztynu znajdowało się coś, co początkowo wzięto za kawałek liścia. Po bliższym przyjrzeniu się okazało się, że to nie liść, a zwierzę. Bursztyn zawierał modliszkę, która najwyraźniej upodobniła się wyglądem do liścia, tak jak robią to inne dzisiejsze owady np. liśćce.

Współczesne modliszki także mają doskonałe właściwości mimetyczne. Mimetyzm polega na upodabnianiu się do otoczenia i niektóre modliszki są pod tym względem mistrzami. To choćby modliszka storczykowa Hymenopus coronatus z południowo-wschodniej Azji, która przypomina płatki kwiatów. Modliszka Phyllocrania paradoxa z Afryki i Madagaskaru przypomina z kolei do złudzenia zeschnięty liść. Za to afrykańska Popa spurca wygląda jak gałązka. Takie naśladownictwo pomaga modliszkom w polowaniu na inne owady i bezkręgowce.
Jak się okazuje, te właściwości drapieżne owady mogły wytworzyć już w kredzie. Informuje o tym „New Phytologist”, otwiera się w nowym oknie, gdzie czytamy o tym, że modliszka nazwana Folimantis hyalinala z epoki kredy charakteryzuje się rzadką formą mimetyzmu, gdyż jej wypustki na odwłoku przypominają kształtem, rozmiarem i wzorem ułożenia liście roślin rodzaju Selaginella rosnących 98 milionów lat temu w Azji. To widłaki, które do dzisiejszych czasów przetrwały w ograniczonym zakresie – jedynym rodzajem tych widłaków jest widliczka, która rośnie również w Polsce. W kredzie te rośliny były pokarmem roślinożernych dinozaurów.

„Nowe odkrycia dostarczają najwcześniejszych bezpośrednich dowodów na współzależność mimetyczną modliszki i roślin w okresie kredy i sugerują, że już wtedy te owady wykształciły wyraźne cechy strukturalne, które naśladują liście roślin” – czytamy.
To także dowód na to, czemu modliszki i inne owady zawdzięczają sukces ewolucyjny. Taki mimetyzm pozwalał im niepostrzeżenie podejść do każdego owada czy bezkręgowca, który pojawił się na licznych wówczas widłakach. I upolować go. Modliszki pojawiły się na świecie między 150 a 120 milionami lat i w kredzie sięgnęły po swą tajną broń.
