Co się dzieje z kaucją, gdy wyrzucasz butelkę do kosza?

System kaucyjny obowiązuje w Polsce od października 2025 roku. Warto jednak wiedzieć, że pierwsze butelki objętę kaucją zaczęły pojawiać się na początku 2026 roku – producenci mieli wcześniej czas na wyprzedanie zapasów (starych opakowań bez kaucji) w ramach okresu przejściowego.

Wspomniany system został wprowadzony w celu zwiększenia recyklingu określonych typów opakowań. Obejmuje plastikowe butelki o pojemności do 3 l (kaucja wynosi 50 groszy), puszki metalowe o pojemności do 1 l (kaucja również wynosi 50 groszy) oraz butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra (kaucja wynosi 1 zł).

Opakowania objęte systemem kaucyjnym są opatrzone specjalnym znakiem graficznym, na którym znajduje się również kwota kaucji. Pamiętajmy o tym, że chcąc oddać butelki do automatu, nie należy ich zgniatać – w przeciwnym razie może wystąpić problem z rozpoznaniem etykiety przez maszynę.

Niektórzy mogą zastanawiać się nad tym, co się dzieje z kaucją, gdy zamiast oddać butelki do sklepu (lub specjalnego automatu) wyrzucimy je do śmieci? Okazuje się, że nieodebrane środki zostaje w systemie i są przekazywane jednemu z operatorów.

Co jednak ważne, pieniądze z nieodebranej kaucji muszą zostać przeznaczone na finansowanie systemu kaucyjnego. Wynika to wprost z ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, a konkretniej z art. 40i ust. 4: „Środki finansowe pochodzące z nieodebranej kaucji oraz ze sprzedaży odpadów opakowaniowych zebranych w ramach systemu kaucyjnego i sprzedaży materiałów pochodzących z przetwarzania tych odpadów przeznacza się na finansowanie systemu kaucyjnego„.

Co ciekawe, nie brakuje osób, które gromadzą wyrzucone na śmietnik butelki kaucyjne w celach zarobkowych. Jeden większy worek niezgniecionych butelek plastikowych to około 30-50 sztuk (w zależności od ich pojemności), czyli od 15 do 25 zł.

Warto przy tym wspomnieć o rekordziście, który pod koniec marca oddał prawie 1100 opakowań kaucyjnych. Rzecz miała miejsce w Opolu, gdzie klient jednego ze sklepów zwrócił do automatu 1095 pustych opakowań. Ich wartość na bonie zakupowym wyniosła 547,50 zł.