Polski system emerytalny jasno określa warunki, które trzeba spełnić, aby otrzymać świadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Kluczowe znaczenie mają dwa elementy: osiągnięcie wieku emerytalnego oraz udokumentowanie odpowiedniego stażu pracy. Wiele osób zastanawia się jednak, czy samo ukończenie 60 lub 65 lat wystarczy, aby otrzymać minimalną emeryturę.
Warunki emerytury
Zasady te reguluje ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z przepisami kobiety mogą przejść na emeryturę po ukończeniu 60 lat, a mężczyźni po osiągnięciu 65 lat. Oprócz wieku konieczne jest jednak spełnienie drugiego warunku – odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego.
Minimalny wymagany okres pracy wynosi 20 lat w przypadku kobiet oraz 25 lat w przypadku mężczyzn. Dopiero spełnienie obu tych warunków pozwala liczyć na gwarantowane minimalne świadczenie emerytalne. W praktyce oznacza to, że osoby z krótszym stażem pracy mogą otrzymać emeryturę, ale jej wysokość będzie obliczana wyłącznie na podstawie zgromadzonych składek.
Wysokość świadczenia w nowym systemie emerytalnym zależy przede wszystkim od sumy zwaloryzowanych składek zapisanych na koncie ubezpieczonego w ZUS. Pod uwagę brane są także zwaloryzowany kapitał początkowy, środki zgromadzone na subkoncie oraz średnie dalsze trwanie życia. Wszystkie te elementy wpływają na końcową wysokość emerytury.
Warto pamiętać, że osoby urodzone przed 1949 rokiem korzystają z zasad obowiązujących przed reformą emerytalną z 1999 roku. Z kolei dla osób urodzonych po tej dacie system został podzielony na dwa filary. Część składek trafiała na indywidualne konto w ZUS, a część była przekazywana do Otwartego Funduszu Emerytalnego. Od 2014 roku uczestnictwo w OFE jest dobrowolne.
Krótszy staż pracy
Co w sytuacji, gdy ktoś osiągnął wiek emerytalny, ale pracował znacznie krócej, na przykład 15 lat? Zarówno kobieta, która ukończyła 65 lat i ma 15 lat stażu pracy, jak i mężczyzna w podobnej sytuacji mogą otrzymać emeryturę wyliczoną wyłącznie na podstawie zgromadzonych składek. Nie będzie to jednak świadczenie gwarantowane w wysokości minimalnej.
Eksperci podkreślają, że w takiej sytuacji warto rozważyć dalszą aktywność zawodową. Każdy dodatkowy rok pracy zwiększa bowiem wysokość przyszłej emerytury, ponieważ na konto ubezpieczonego trafiają kolejne składki.
Obecnie minimalna emerytura w Polsce wynosi – od 1 marca 2025 roku – 1878,91 zł brutto, czyli około 1709,81 zł netto. Z kolei od 1 marca 2026 roku świadczenie to ma wzrosnąć do około 1970,60 zł brutto. Jednak pełną gwarancję otrzymania takiej kwoty mają tylko osoby, które spełnią zarówno warunek wieku emerytalnego, jak i wymagany staż pracy.