Zasadnicza część wypłat czternastych emerytur za 2026 r. została już zakończona. Według informacji ZUS z 25 września rozpatrzono 6 239 985 spraw dotyczących 6 298 632 osób pobierających świadczenia długoterminowe. Łączna wartość przyznanych czternastek przekroczyła 9,2 mld zł brutto, czyli ponad 7,5 mld zł netto.
Maksymalna wysokość dodatkowego świadczenia wynosi w tym roku 1978,49 zł brutto. Tyle od 1 marca wynosi również najniższa emerytura. Nie oznacza to jednak, że każdy uprawniony senior otrzyma pełną kwotę. O wysokości wypłaty decyduje przede wszystkim wysokość podstawowej emerytury lub renty.
Czternasta emerytura 2026. Pełna kwota do 2900 zł
Pełne 1978,49 zł brutto przysługuje osobom, których podstawowe świadczenie nie przekracza 2900 zł brutto miesięcznie. Próg ten nie został podwyższony wraz z tegoroczną waloryzacją emerytur.
Po przekroczeniu 2900 zł ZUS stosuje zasadę „złotówka za złotówkę”. Każda złotówka podstawowej emerytury lub renty ponad ten próg powoduje obniżenie czternastki o złotówkę. Przy świadczeniu wynoszącym 3500 zł brutto dodatkowa wypłata wynosi więc 1378,49 zł brutto, a przy 4000 zł spada do 878,49 zł brutto.
Przy tej kwocie zostaje tylko 50 zł
Im wyższa podstawowa emerytura lub renta, tym mniejsza dodatkowa wypłata. Przy świadczeniu w wysokości 4200 zł brutto czternastka wynosi 678,49 zł, przy 4500 zł jest to 378,49 zł, a przy 4800 zł – już tylko 78,49 zł brutto.
Minimalna wypłacana kwota czternastej emerytury to 50 zł brutto. Taką sumę otrzyma osoba, której podstawowe świadczenie wynosi dokładnie 4828,49 zł brutto. Jeżeli emerytura lub renta przekracza tę granicę, czternastka już nie przysługuje.
Nie trzeba składać wniosku do ZUS
Czternasta emerytura jest przyznawana z urzędu. Senior nie musi więc składać w ZUS żadnego wniosku ani dodatkowego formularza. Zakład sam ustala prawo do świadczenia, oblicza należną kwotę i wypłaca ją razem z emeryturą lub rentą.
Świadczenie obejmuje nie tylko emerytów z systemu powszechnego. Przysługuje również osobom mającym prawo do określonych rent, świadczeń rolniczych, rent socjalnych, emerytur pomostowych, nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, rodzicielskich świadczeń uzupełniających oraz świadczeń i zasiłków przedemerytalnych.
Jedna osoba dostaje tylko jedną czternastkę
Posiadanie prawa do kilku świadczeń emerytalno-rentowych nie oznacza możliwości otrzymania kilku czternastych emerytur. Przy wyliczeniu dodatkowej wypłaty uwzględniana jest suma odpowiednich świadczeń, a jednej osobie może przysługiwać tylko jedna czternastka. Ma to znaczenie m.in. przy zbiegu świadczeń z różnych systemów oraz w przypadku renty wdowiej.
Czternasta emerytura jest również wolna od potrąceń i egzekucji oraz nie jest wliczana do dochodu przy ustalaniu prawa do świadczeń zależnych od kryterium dochodowego. Od wypłaty pobierana jest jednak składka zdrowotna oraz, w odpowiednich przypadkach, zaliczka na podatek. Ostateczna kwota przekazana seniorowi może być więc niższa od wartości brutto.