Jastrzębska Spółka Węglowa stoi przed jednym z najpoważniejszych wyzwań w swojej historii. Minister aktywów państwowych Wojciech Balczun ocenia, że rezerwy finansowe firmy mogą wyczerpać się na przełomie stycznia i lutego, co stawia spółkę na skraju utraty płynności. Jak podkreślił na antenie Polsat News, czasu na negocjacje i znalezienie rozwiązania jest bardzo niewiele, a upadłość pozostaje „opcją ostateczną”.
Pogorszenie sytuacji
Według ministra sytuację JSW pogorszyły wieloletnie decyzje dotyczące kosztów, w tym wzrostu wynagrodzeń, oraz długotrwała dekoniunktura na rynku węgla koksującego. Na zachwianie finansów spółki wpływa także napływ tańszego surowca z zagranicy, m.in. z Indonezji, co obniżyło ceny węgla o kilkadziesiąt procent. Jednocześnie koszty działalności w Polsce utrzymały wyraźny trend wzrostowy, co w efekcie doprowadziło do strat liczonych w setkach milionów złotych miesięcznie.
Balczun przypomniał, że rząd objął JSW przepisami ustawy o funkcjonowaniu górnictwa, co umożliwia m.in. urlopy górnicze oraz redukcję zatrudnienia. Jednocześnie wskazał na możliwość uruchomienia procesu sanacji, jeśli rozmowy z przedstawicielami spółki i instytucjami finansowymi nie przyniosą rezultatów.
Sytuacja jest dodatkowo napięta ze względu na stanowisko organizacji związkowych. Związkowcy nie zaakceptowali przedstawionego przez zarząd planu oszczędnościowego, który miał ograniczyć świadczenia pracownicze na kwotę blisko 8 mld zł. Zarząd apelował o zgodę na czasowe obniżenie kosztów pracy, argumentując, że to warunek konieczny do uzyskania finansowania niezbędnego do utrzymania działalności firmy.
Projekt przewidywał m.in. trzyletnie zawieszenie 14. pensji, ograniczenie nagrody barbórkowej do maksymalnie 30 proc. za 2026 rok oraz jej całkowity brak w latach 2027–2028. Proponowano również zawieszenie deputatu węglowego, dodatków BHP, premii oraz innych świadczeń wynikających z porozumień zbiorowych. Związkowcy ocenili, że oznaczałoby to realne obniżenie dochodów i pogorszenie warunków pracowniczych.
Kluczowe porozumienie
Jednocześnie zawarcie porozumienia ma kluczowe znaczenie dla możliwości uzyskania pożyczki z Funduszu Reprywatyzacji w wysokości 2,9 mld zł oraz wsparcia ze strony instytucji finansowych. Bez tego – jak wskazuje resort aktywów – ryzyko utraty płynności będzie narastać, a przyszłość spółki stanie pod znakiem zapytania.
Według najnowszych danych, po trzech kwartałach 2025 roku JSW odnotowała stratę netto w wysokości 2,9 mld zł, przy przychodach na poziomie 7 mld zł. Wynik EBITDA wyniósł -1,4 mld zł, a w samym trzecim kwartale strata netto sięgnęła 794 mln zł. Minister Balczun szacuje, że aby JSW mogła funkcjonować w 2026 roku, potrzebne jest ok. 3 mld zł dodatkowego finansowania.