Zaakceptowane przez prezydenta rozwiązania wejdą w życie 5 marca. Zasady wprowadzone specustawą przestaną obowiązywać w wielu obszarach, w tym także oświacie. Autorzy zmian w prawie przewidzieli jednak okres przejściowy. Od 5 marca do końca roku szkolnego 2025/2026 będą obowiązywać przepisy „pomostowe”.
Podpis prezydenta i powrót do starych zasad w szkołach
Dla dyrektorów szkół i samorządów najważniejsza zmiana dotyczy kwestii finansowania nauki uczniów z Ukrainy. Od 2022 roku dzieci z zaatakowanego przez Rosję kraju korzystają w Polsce z bezpłatnego transportu do szkół, dodatkowych lekcji języka polskiego, specjalnych oddziałów przygotowawczych czy pomocy materialnej. Te udogodnienia skończą się wraz z końcem obecnego roku szkolnego.
Po zakończeniu okresu przejściowego szkoły przejdą na „zwykłe” finansowanie i normalną organizację pracy. Specustawa dawała dyrektorom dużą elastyczność, ponieważ w szkołach z ukraińskimi uczniami pozwalała przydzielać godziny ponadwymiarowe „ponad pensum”.
Karta Nauczyciela zakłada bowiem, że bez zgody nauczyciela można przydzielić mu godziny ponadwymiarowe maksymalnie do 1/4 pensum, a za jego zgodą nie więcej niż do 1/2 pensum. Przy 18-godzinnym pensum oznaczało to około 4-5 godzin tygodniowo bez zgody i maksymalnie 9 godzin ponadwymiarowych za zgodą.
Specustawa pozwalała, by w szkołach z oddziałem dla uczniów z Ukrainy dyrektor za zgodą nauczyciela mógł przydzielić godziny ponadwymiarowe powyżej wspomnianego limitu 1/2 pensum. W odniesieniu do polonistów wyjątek ten działał nawet wtedy, gdy placówka nie miała osobnego oddziału dla ukraińskich dzieci.
Po podpisie prezydenta owe wyjątki formalnie znikną 5 marca. By uniknąć niepotrzebnego chaosu na wiosnę, przepisy „pomostowe” wydłużą ich obowiązywanie do końca roku szkolnego. Nauczyciele w przyszłym roku szkolnym nadal będą mogli pracować ponad limit, ale nie zrobią tego w jednej placówce – będą musieli przemieszczać się między dwiema lub więcej szkołami.
Specustawa dotknie też nauczycieli, którzy na mocy przepisów specjalnych wrócili do pracy, by pomóc z dodatkowymi uczniami z zagranicy. Mogli oni podejmować pracę bez automatycznej utraty świadczenia kompensacyjnego. Od nowego roku szkolnego mają wrócić zasady ogólne – praca w szkole będzie oznaczać ryzyko zawieszenia takiego świadczenia.