Właściciele pomp ciepła, którzy skorzystali z dofinansowania na zakup takiego urządzenia, coraz częściej obawiają się utraty przyznanych pieniędzy. Kontrole pokazują, że nawet pozornie niewielkie błędy mogą skończyć się cofnięciem decyzji o przyznaniu wsparcia i obowiązkiem zwrotu całej kwoty.
W minionych latach kontrole prowadzone między innymi przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wykazały setki nieprawidłowości związanych z zakupem lub wymianą źródeł ciepła. W wielu przypadkach skończyło się to właśnie odebraniem dotacji i wezwaniem do oddania pieniędzy.
Zwrot dotacji za pompę ciepła. Te błędy najczęściej kończą się problemami
Jednym z głównych powodów utraty dofinansowania jest montaż urządzenia, które nie spełnia wymagań programu. Pompy ciepła objęte wsparciem muszą znajdować się na liście ZUM. Jeśli inwestor wybierze urządzenie spoza tego wykazu, może stracić prawo do dotacji.
Częstym i bardzo kosztownym błędem jest także pozostawienie w budynku starego, nieefektywnego źródła ciepła mimo instalacji nowego urządzenia. Beneficjent programu zobowiązuje się do likwidacji takiego kotła albo jego trwałego odłączenia od przewodu kominowego. Jeżeli kontrola wykaże, że ten obowiązek nie został wykonany, dotacja może zostać cofnięta.
Zwrot dotacji za pompę ciepła. Kontrolerzy sprawdzają też dochody i faktury
Wysokość dofinansowania zależy między innymi od dochodu przypadającego na jednego członka gospodarstwa domowego. Kontrole wykazywały przypadki, w których część wnioskodawców zaniżała swoje dochody, na przykład nie ujawniając prowadzonej działalności gospodarczej. W takiej sytuacji trzeba liczyć się z natychmiastowym wycofaniem wsparcia.
Fundusz dokładnie analizuje również dokumenty rozliczeniowe. Sprawdzane są wszystkie faktury oraz to, czy ceny urządzeń i usług nie zostały zawyżone. Dlatego osoby korzystające z programu powinny zadbać, by zakup pompy ciepła odbywał się po cenie rynkowej.
Zwrot dotacji za pompę ciepła a brak dokumentów i nierzetelni wykonawcy
Beneficjent musi posiadać szczegółową specyfikację techniczną urządzenia i wymagane certyfikaty. Jeśli dokumentacja nie potwierdzi, że pompa ciepła spełnia założenia programu, również może dojść do utraty dofinansowania. Kluczowe znaczenie ma więc nie tylko sam zakup, ale także komplet i jakość dokumentów.
Nie wszystkie nieprawidłowości wynikają jednak z winy właścicieli nieruchomości. Część problemów była związana z nierzetelnymi wykonawcami, którzy pobierali zaliczki, nie realizowali prac albo montowali instalacje niespełniające warunków umowy. Mimo to konsekwencje finansowe spadały na beneficjenta, który otrzymywał wezwanie do zwrotu dotacji.
Zwrot dotacji za pompę ciepła odstrasza część chętnych
Osoby ubiegające się o wsparcie powinny więc dokładnie sprawdzać zarówno wykonawcę, jak i sprzedawcę urządzenia. Trzeba też zachować pełną dokumentację: od wniosku i umowy o dofinansowanie, przez faktury i protokół odbioru, po potwierdzenie demontażu starego źródła ciepła oraz dokumenty dotyczące dochodów gospodarstwa domowego.
W ostatnich miesiącach program Czyste Powietrze wyraźnie stracił na popularności. Po ujawnieniu skali nadużyć wielu Polaków zaczęło obawiać się, że nawet niezamierzony błąd może skończyć się koniecznością szybkiego oddania dużych pieniędzy. Choć w zeszłym roku wprowadzono zmiany, które mają lepiej chronić beneficjentów przed nieuczciwymi wykonawcami, część osób nadal nie chce ryzykować i rezygnuje z wymiany starego źródła ciepła.