-
Na farmie w Austrii zaobserwowano krowę Veronikę regularnie używającą przedmiotów do drapania trudno dostępnych części ciała.
-
Zachowanie Veroniki zostało opisane przez naukowców z Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej w Wiedniu jako spełniające kryteria używania narzędzi.
-
Badacze wskazują, że w odpowiednich warunkach podobne zdolności mogą ujawniać także inne krowy.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
Zachowanie Veroniki zostało opisane przez austriackich badaczy w czasopiśmieCurrent Biology i stanowi jedno z pierwszych udokumentowanych przypadków używania narzędzi przez zwierzę hodowlane. Autorzy pracy podkreślają, że nie chodzi o pojedynczą anegdotę, lecz o powtarzalne, celowe działanie, spełniające naukowe kryteria używania narzędzi.
Krowa, która używa przedmiotów celowo
Nietypowe zachowanie Veroniki zainteresowało Alice Auersperg z Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej w Wiedniu, specjalizującą się w badaniach nad zdolnościami poznawczymi zwierząt. „Było jasne, że to nie jest przypadek” – mówi badaczka.
Aby sprawdzić, czy rzeczywiście mamy do czynienia z używaniem narzędzi, zespół Auersperg przeprowadził serię kontrolowanych testów na farmie, za zgodą właściciela zwierzęcia. Badacze wykorzystali szczotkę do czyszczenia tarasów o asymetrycznym kształcie, którą umieszczano na wybiegu w różnych orientacjach. W trakcie siedmiu sesji zarejestrowano 76 przypadków użycia narzędzia.
Precyzja, przewidywanie, dostosowanie
Za każdym razem Veronika najpierw podnosiła szczotkę językiem, a następnie stabilizowała ją zębami. W zależności od miejsca, które chciała podrapać, wybierała inną część narzędzia i inny sposób ruchu. Sztywnym trzonkiem delikatnie drażniła wrażliwe obszary, takie jak brzuch czy wymiona, natomiast częścią z włosiem energicznie czyściła grzbiet. Co istotne, często zmieniała chwyt jeszcze przed kontaktem z ciałem, jakby przewidywała, jakiego ruchu będzie potrzebować.
Autorzy badania opisują to zachowanie jako celowe, zależne od kontekstu i wymagające precyzyjnej kontroli motorycznej. W ich ocenie spełnia ono kryteria „używania narzędzi ukierunkowanego na cel”, a nie prostego manipulowania przedmiotem.
Dlaczego krowy dotąd pomijano?
Przypadek Veroniki jest szczególnie interesujący, ponieważ zwierzęta hodowlane rzadko pojawiają się w badaniach nad zdolnościami poznawczymi innych gatunków. Wynika to przede wszystkim z warunków, w jakich zwykle żyją. Uproszczone środowisko, mała liczba bodźców i ograniczona możliwość eksploracji sprawiają, że potencjalne zdolności poznawcze pozostają niewidoczne.
W przypadku Veroniki kluczowe mogło być połączenie otwartego, zróżnicowanego otoczenia i regularnych kontaktów z ludźmi. Badacze sugerują, że podobne zachowania mogłyby ujawniać się także u innych krów, gdyby miały ku temu warunki.
-
Co wysiewamy w styczniu? Już teraz zacznij pierwsze prace
-
Czy to deszcz, czy to śnieg? Nawet naukowcy rozkładają ręce
Kto jeszcze korzysta z narzędzi
Przez dekady uznawano je za cechę zarezerwowaną dla ludzi, a później dla wąskiej grupy „wyjątkowo inteligentnych” zwierząt. Z czasem opisano je u naczelnych, wydr morskich, delfinów oraz ptaków, takich jak kruki czy kakadu. W tych przypadkach używanie przedmiotów wiązało się z planowaniem, elastycznością zachowania i uczeniem się przez obserwację.
Na tym tle krowa posługująca się narzędziem nie jest biologiczną sensacją, lecz kolejnym argumentem za tym, że granice zwierzęcej inteligencji zostały przez ludzi narysowane zbyt wąsko.
Badacze podsumowują swoje wnioski ostrożnie. Veronika nie konstruuje narzędzi i nie rozwiązuje złożonych problemów technicznych. Potrafi jednak wybierać przedmioty, dostosowywać sposób ich użycia i działać w sposób wyraźnie ukierunkowany na cel. To wystarcza, by podważyć przekonanie, że zwierzęta hodowlane są poznawczo jednorodne i przewidywalne. W tym sensie patyk w pysku krowy staje się nie tyle ciekawostką, co punktem wyjścia do nowego spojrzenia na zwierzęta, które od wieków uważaliśmy za doskonale znane.