Obecnie w Polsce mieszka między 2,3 a 2,5 mln cudzoziemców, których pobyt można określić jako długookresowy. W grudniu 2025 roku liczba dzieci obcokrajowców otrzymujących świadczenie wychowawcze 800+ wyraźnie zmalała do 325,3 tysięcy (o 6,5 proc.) w porównaniu do 347,7 tysięcy dzieci z grudnia 2024 roku – wyliczył Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Wynika to z wprowadzenia przepisu, który uzależnia wypłatę świadczenia od aktywności zawodwej rodziców oraz od wypełniania obowiązku szkolnego w Polsce. Jednak dzieci z par mieszanych mają jeszcze dodatkowe przeszkody.
Dzieci mieszanych par urodzone w Polsce mają kłopot w dostępie do 800+
Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) zainterweniował w sprawie luk w przepisach 800+, które ograniczają dostęp do świadczeń dla niektórych dzieci z par polsko-cudzoziemskich oraz dzieci osieroconych. Problem dotyczy m.in. braku możliwości uzyskania wsparcia przez opiekunów tymczasowych, co narusza prawa dziecka.
Przepisy wykluczają dzieci, nad którymi pieczę sprawuje sąd opiekuńczy (np. po śmierci rodziców lub w rodzinach wielokulturowych, gdzie drugi rodzic jest cudzoziemcem), jeśli nie spełniają one rygorystycznych wymogów pobytowych. Według RPO, obecne zasady są niezgodne z Konstytucją RP i Konwencją o Prawach Dziecka, ponieważ pozbawiają dzieci należnej pomocy, ponieważ ustawodawca nie przewidział obywatelstwa dziecka jako przesłanki do przynania świadczenia wychowawczego.
Pieniądze powinny iść za dzieckiem, bez względu na status rodzica
„Trudności szczególnie uwidaczniają się w sprawach dotyczących rodzin o mieszanym statusie obywatelskim, w których dziecko posiada obywatelstwo polskie, natomiast wnioskujący o świadczenie rodzic – posiada obywatelstwo innego kraju. Organy administracji traktują status pobytowy rodzica jako przesłankę negatywną, nawet gdy dziecko jest obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej i mieszka na terytorium Polski” – tłumaczył RPO.
Najwyższy Sąd Administracyjny wypowiedział się w tej sprawie: „Obywatelstwo i status pobytowy osoby wnioskującej o przyznanie świadczenia rodzinnego nie jest kryterium rozstrzygającym”. Jak podkreślił NSA, „istotne jest kryterium polskiego obywatelstwa rzeczywistego beneficjenta świadczenia, czyli małoletniego dziecka”.