Kulczyk to polski kanarek. Niebawem przyleci do Polski, a w Rybniku zimował

Potem jego hodowla rozprzestrzeniła się, szczególnie we Włoszech i w Niemczech, gdzie intensywnie pracowano nad odmianami śpiewającymi i kolorowymi. Teraz kanarek powszechnie znany jest właśnie z klatkowych hodowli, ale w Polsce mamy także dzikiego kuzyna tego kanarka.

W Polsce kulczyk jest licznym ptakiem lęgowym szczególnie na całym Śląsku i Podkarpaciu. Występuje często na terenach miejskich, w parkach, na cmentarzach i na terenach ogródków działkowych. Według danych z Monitoringu Pospolitych Ptaków Lęgowych populacja kulczyka w Polsce liczy około 600 tysięcy par lęgowych.

Często można go zobaczyć jak śpiewa z eksponowanego miejsca. Lubi wykorzystywać w tym celu przewody telefoniczne i energetyczne. To okazja by zapoznać się z tym ciekawym gatunkiem w naszej awifaunie. Kulczyki zaczną śpiewać już w kwietniu kiedy będą zajmować rewiry lęgowe a teraz można zobaczyć już te ptaki, które przyleciały z zimowisk jak pierwsze.

Ale historia występowania kulczyka jest ciekawa bo dawniej obecny był jedynie na obszarach śródziemnomorskich. Dopiero w XIX wieku rozpoczął ekspansję na północ i pierwszy lęg na ziemiach polskich odnotowano w połowie XIX wieku. Potem kulczyk kontynuował powolną ekspansję na inne rejony Europy. Poszerzył zasięg występowania na północ i północny wschód, szczególnie w drugiej połowie XX wieku. Dotarł do Wielkiej Brytanii, Danii i południowej Szwecji.

Nasz kulczyk, bardzo podobny jest do oryginalnego dzikiego kanarka. Szczególnie dorosły samiec, który jest podobnej wielkości i ma sporo żółtego koloru w ubarwieniu. Kulczyk zamieszkuje zachodnią, południową i środkową Europę, północną Afrykę i Bliski Wschód. Populacje południowe są osiadłe, a te żyjące w środkowej Europie są wędrowne i ptaki zimują w południowej i południowo-zachodniej Europie i północnej Afryce.

Zwykle wszystkie nasze kulczyki odlatują od nas na zimę i pierwsze ptaki przylatują do nas właśnie teraz w marcu. Zdarzają się przypadki zimowania pojedynczych kulczyków w różnych rejonach kraju. Zwykle ptaki trzymają się karmników, albo miejsc gdzie znajduje się ziarno, np. w pobliżu silosów zbożowych. W tym roku w styczniu jeden samiec kulczyka przylatywał do karmnika w Rybniku.

Miałem okazję obserwować go wielokrotnie przez cały miesiąc. Zaskakujące jest to, że tegoroczna zima była mroźna i śnieżna. Ten jeden osobnik zdecydował się na pozostanie na terenach lęgowych i regularnie korzystał z pokarmu w karmniku. Tym samym oszczędził sobie ryzykownej dalekiej wędrówki , a teraz jest już na miejscu dużo wcześniej niż konkurenci, którzy dopiero przylatują.

Na świecie jest 8 gatunków z rodzaju Serinus, to zawsze małe, niepozorne ptaki wróblowe z krótkim dziobem. Należą do licznej rodziny łuszczakowatych, tej samej do której należy też najliczniejsza w Polsce zięba. W ich upierzeniu dominuje mieszanka kolorów żółtego i szarego podobnie jak u naszego kulczyka.