20 września wygasło dotychczasowe rozporządzenie określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Problem w tym, że jednocześnie nie zaczęły obowiązywać nowe regulacje. Polska Izba Inżynierów Budownictwa ostrzega, że powstała luka może powodować problemy przy projektowaniu i realizacji inwestycji.
Według PIIB konsekwencją mogą być m.in. rozbieżności przy ocenie projektów, różne podejście urzędów, przedłużające się postępowania administracyjne, opóźnienia oraz wyższe koszty inwestycji. Brak nowych przepisów może być odczuwalny przez lata.
Warunki techniczne dla budynków wygasły
Przepisy, które straciły moc, nie mogą być już wiążącym wzorcem przy ocenie prawidłowości projektów budowlanych. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności. Nadal obowiązuje Prawo budowlane oraz zasady wiedzy technicznej. Zdaniem przedstawiciela PIIB problemem jest jednak ryzyko prób wykorzystania powstałej luki.
Warunki techniczne regulowały m.in. odległości od granic działki i sąsiednich obiektów oraz zasady stosowania odstępstw. Radosław Wojnowski z PIIB wskazuje, że brak szczegółowych regulacji tworzy trudną sytuację dla projektantów i kierowników budów.
Urzędy mogą mieć problem z oceną inwestycji
Według eksperta skutki obecnej sytuacji mogą być długotrwałe. Jednym z problemów jest brak jednoznacznej podstawy, na której administracja mogłaby oceniać część projektów. Wojnowski wskazuje, że może zabraknąć m.in. podstawy prawnej do odrzucenia wniosku o pozwolenie na budowę.
Organy administracji mogą mieć również trudności z oceną zgodności inwestycji i uzasadnianiem swoich decyzji. To z kolei może prowadzić do sporów sądowych oraz sytuacji, w której podobne sprawy będą odmiennie rozstrzygane przez poszczególne urzędy.
Inwestorzy mogą skorzystać ze starych zasad
PIIB wskazuje jednak na rozwiązanie przewidziane na okres przejściowy. Inwestor może złożyć oświadczenie, że przygotowuje inwestycję na podstawie dotychczasowego rozporządzenia. Wówczas stare przepisy mogą być nadal stosowane. Jest to możliwość, a nie obowiązek.
Podstawą jest art. 102a Prawa budowlanego. Przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. projekty zagospodarowania działki lub terenu, architektoniczno-budowlane oraz techniczne mogą być sporządzane zgodnie z przepisami obowiązującymi do 19 września. Warunkiem jest złożenie odpowiedniego oświadczenia organowi prowadzącemu postępowanie.
Stare przepisy nie obejmują nowych technologii
Problemem pozostaje wiek dotychczasowych regulacji. Powstały one w 2002 r., dlatego – jak wskazuje PIIB – nie odpowiadają na wszystkie wyzwania współczesnego budownictwa. Dotyczy to chociażby magazynów energii, fotowoltaiki czy części zagadnień związanych z bezpieczeństwem przeciwpożarowym.
Jeszcze trudniejsza sytuacja dotyczy sieci gazowych oraz zasilania obiektów budowlanych energią elektryczną. Jak podaje Portal Samorządowy, w tych obszarach nie ma ustawy ratunkowej przedłużającej funkcjonowanie starych regulacji, dlatego obecnie nie obowiązują tam warunki techniczne.
PIIB domaga się jak najszybszego przyjęcia nowych regulacji. Izba podkreśla, że komunikat ministerstwa dotyczący możliwości korzystania ze starych zasad w okresie przejściowym nie jest aktem prawnym. Zdaniem przedstawiciela organizacji branża znalazła się przez to w sytuacji dużej niepewności.