Od 1 stycznia 2026 r. osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą mogą korzystać z ulgi mały ZUS plus według zmienionych zasad. Nowe przepisy doprecyzowują sposób liczenia okresów, w których przedsiębiorcy mają prawo do opłacania obniżonych składek na ubezpieczenia społeczne. Zmiany dotyczą zarówno osób, które już wcześniej korzystały z ulgi, jak i tych, które dopiero planują z niej skorzystać.
Mały ZUS
Zgodnie z obowiązującymi regulacjami, w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności gospodarczej przedsiębiorca może korzystać z małego ZUS plus maksymalnie przez 36 miesięcy. Do tego limitu wlicza się każdy miesiąc kalendarzowy, w którym działalność była prowadzona lub ulga była stosowana, nawet jeśli trwało to tylko jeden dzień. Oznacza to, że krótkie okresy aktywności również są uwzględniane przy obliczaniu prawa do preferencyjnych składek.
Od 2026 r. prawo do 36 miesięcy ulgi przysługuje na nowych zasadach niezależnie od tego, czy przedsiębiorca korzystał z małego ZUS plus w poprzednich latach, czy dopiero zamierza to zrobić. Jednocześnie pozostałe warunki uprawniające do ulgi nie uległy zmianie. Nowelizacja koncentruje się wyłącznie na sposobie liczenia okresów i limitów czasowych.
Pierwszy 60-miesięczny okres rozpoczyna się w miesiącu, w którym przedsiębiorca po raz pierwszy skorzysta z ulgi po 2025 r. Kolejne pięcioletnie cykle są liczone analogicznie – od miesiąca, w którym działalność jest kontynuowana po zakończeniu poprzedniego okresu. Istotne jest przy tym to, że niewykorzystane miesiące ulgi nie przechodzą na kolejny cykl. Jeśli przedsiębiorca nie wykorzysta pełnych 36 miesięcy w danym 60-miesięcznym przedziale, pozostała część bezpowrotnie przepada.
Dokładne planowanie
Z drugiej strony, gdy limit 36 miesięcy zostanie wyczerpany wcześniej, przedsiębiorca nie będzie mógł ponownie skorzystać z małego ZUS plus aż do zakończenia danego 60-miesięcznego okresu. Oznacza to konieczność dokładnego planowania korzystania z preferencji, aby nie stracić prawa do obniżonych składek.
Nowe przepisy przewidują również możliwość wykorzystania dodatkowych 12 miesięcy ulgi dla przedsiębiorców, którzy prowadzili działalność w 2023 r. i spełniali warunki do przedłużonego małego ZUS plus. Jeżeli do końca 2025 r. nie wykorzystali całego tego limitu, mogą skorzystać z pozostałych miesięcy po 2025 r., z uwzględnieniem okresów już wcześniej wykorzystanych.
Przedsiębiorcy zachowali także prawo do dobrowolnej rezygnacji z ulgi w dowolnym momencie lub do niekorzystania z niej mimo spełniania warunków. Taka decyzja musi zostać zgłoszona do Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiednim terminie i na właściwych formularzach. Brak zgłoszenia lub zastosowanie niewłaściwego kodu oznacza automatyczną rezygnację z małego ZUS plus na dany rok kalendarzowy.