-
Tegoroczny Marsz Niepodległości zgromadził tłumy, przy czym szacunki frekwencji wahają się od ćwierć miliona osób według ratusza do pół miliona według organizatorów.
-
Prezydent Karol Nawrocki wziął osobisty udział w wydarzeniu, idąc na czele pochodu i stając się centralną postacią tegorocznych obchodów dla wielu maszerujących.
-
Uczestnicy marszu wyrażali polityczne poparcie dla prezydenta poprzez liczne hasła, transparenty oraz gadżety z jego wizerunkiem, które były widoczne w trakcie przemarszu.
-
Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Interii, otwiera się w nowym oknie
Marsz Niepodległości po raz kolejny przeszedł ulicami Warszawy i po raz kolejny pokazał, że w kategorii wydarzeń patriotycznych jest zjawiskiem bezkonkurencyjnym pod względem frekwencji. Według stołecznego ratusza zgromadził nawet ćwierć miliona uczestników. Organizatorzy ze sceny na błoniach Stadionu Narodowego mówili o co najmniej półmilionowym pochodzie.
Byliśmy na miejscu i niezależnie od konkretnej liczby, na ulicach Warszawy rzeczywiście było widać tłumy, ciągnące przez kilka godzin od Dworca Centralnego po Stadion Narodowy.
Marsz po raz kolejny pokazał też, że wyłamuje się jakiejkolwiek generalizacji. Nie można powiedzieć, że to wydarzenie wyłącznie narodowych radykałów, tak samo jak błędem byłoby stwierdzenie, że w marszu idą tylko rodziny z dziećmi. Są jedni i drudzy. Marsz jest zgromadzeniem tak dużym, że mieści w sobie cały przekrój zjawisk i zachowań. Zarówno godnych pochwały, jak i godnych nieco mniej.
Marsz Niepodległości. Narodowcy, patrioci i rodziny z dziećmi
Rodziny z dziećmi są na marszu zjawiskiem wymagającym chwili refleksji. Owszem, bez trudu na marszu można znaleźć zwolenników prawicowych formacji. Natomiast gros naszych rozmówców 11 listopada wydawało się maszerować mimo haseł wokół. Nie brakowało antyrządowych okrzyków, szczególnie krytycznych wobec premiera Donalda Tuska.
Podczas jednej z rozmów ojciec dwojga dzieci w wieku szkolnym powiedział mi, że niespecjalnie go interesuje, co krzyczą wokół, ale bardzo chciał pokazać dzieciom Warszawę w taki dzień. To zaś unaocznia potrzebę wspólnego przeżywania 11 listopada.
Święto Niepodległości. 11 listopada w Warszawie
Marsz Niepodległości ma swoich zwolenników i przeciwników. Natomiast na jego korzyść na pewno wpływa cykliczność zgromadzenia, co przekłada się na frekwencję. Wpisuje się też dobrze w listopadową aurę, kiedy czerwone race rozświetlają zimne i wilgotne powietrze. Liczne wydarzenie pod gołym niebem robi wrażenie, bo jak to ujął kiedyś w rozmowie z Interią dr Janusz Sibora, w takich warunkach uczestników „ogranicza tylko sklepienie niebieskie”.
Marsz stał się atrakcyjny również dla internetowej popkultury. Na miejscu spotkałem między innymi Afropolaka – pochodzącego z Zimbabwe twórcę internetowego, który w sieci dzieli się codziennością życia w Polsce i fascynacją polską kulturą.
Na marszu jest też sporo patriotyzmu. Od tradycyjnych pieśni po udział polskich weteranów. Kiedy grupa kombatantów, niektórzy na wózkach inwalidzkich, zbliżała się Nowym Światem do czoła marszu na Rondzie de Gaulle’a, tłum nie tylko zrobił dla nich przejście, ale też przywitał brawami.
Trudno się natomiast dziwić mieszkańcom Warszawy, którzy na marsz spoglądają niechętnie. Szczególnie mieszkańcom budynków w Alejach Jerozolimskich. Szczególnie wtedy, kiedy tak jak w podwórku kamienicy, gdzie niegdyś rozegrała się „bitwa o Empik”, uczestnicy marszu, niektórzy w stanie mocno wskazującym na spożycie, urządzają tymczasową toaletę.
To wszystko są jednak zjawiska znane i obecne na marszu od lat. Nowością była powszechna niemal obecność nazwiska Karola Nawrockiego.
Poparcie dla prezydenta Karola Nawrockiego
Prezydent Karol Nawrocki wziął udział w marszu i trudno nie odnieść wrażenia, że dla wielu uczestników wydarzenia było to przeżycie. Na przykład dzieci, które ustawiały się wzdłuż barierek ustawionych przez organizatorów, by prezydent przybił im piątkę.
Tutaj zaznaczmy raz jeszcze, że marsz nie powinien podlegać generalizacji i nie można jednoznacznie stwierdzić, że idą w nim sami zwolennicy Nawrockiego. Natomiast było widać uczestników w czapkach z napisem „Nawrocki 2025” oraz z flagami z twarzą prezydenta. Te pojawiły się też w asortymencie sprzedawców na Placu Defilad, którzy tradycyjnie handlują tam biało-czerwonymi gadżetami, co najwidoczniej było odpowiedzią na aktualny popyt.
W marszu słychać też było powtarzane z głośników regularnie hasło „Karol Nawrocki prezydentem Polski”, na co tłum żywo reagował.
Na korzyść głowy państwa było też to, że szedł, również ze względów bezpieczeństwa, na czele marszu, co dawało wrażenie, że ma za sobą nieprzebrany tłum ludzi. Jego zwolenników nie zabrakło też w tłumie, chociażby „legionów Nawrockiego”.
Grupa, która sama siebie opisuje w mediach społecznościowych jako „natchniona do działania” przez Adama Borowskiego do „obrony Polski”, między innymi ze względu na „atak na Trybunał Konstytucyjny„.
Podsumowując, tegoroczny Marsz Niepodległości pod hasłem „Polak w Polsce gospodarzem” wyróżniał się dwoma zjawiskami. Powszechną obecnością elementów poparcia dla prezydenta i frekwencją, która zgodnie z zapowiedziami organizatorów była większa, niż w latach poprzednich.
Jakub Krzywiecki
-
Uczestnicy wyciągnęli flagę i racę. Incydent podczas Marszu
-
Setki tysięcy uczestników. Marsz Niepodległości przeszedł ulicami Warszawy