W blokach z wielkiej płyty coraz częściej ujawnia się problem instalacji montowanych jeszcze w czasach PRL. Eksperci ostrzegają, że w perspektywie najbliższych 3–5 lat mieszkańcy mogą doświadczyć masowych awarii systemów wodno-kanalizacyjnych. Chodzi przede wszystkim o rury, które od momentu budowy budynków nie były wymieniane.
Stara instalacja
W wielu starszych blokach nadal funkcjonują rury żeliwne lub stalowe, w tym szczególnie popularne w latach 60., 70. i 80. rury stalowe ocynkowane. Choć z zewnątrz często wyglądają solidnie, ich wnętrze bywa niemal całkowicie pokryte osadem kamienia i rdzy. Proces korozji rozwija się przez lata – powoli, niemal niezauważalnie – aż w końcu prowadzi do osłabienia ścianek i nagłego pęknięcia przewodu.
Specjaliści wskazują, że pierwszym etapem degradacji jest odkładanie się osadu na wewnętrznych ściankach rur. Z czasem zmniejsza to ich przekrój i ogranicza przepływ wody. W efekcie instalacja staje się coraz bardziej podatna na uszkodzenia. Do pęknięcia może dojść m.in. przy nagłej zmianie ciśnienia, ale wpływ mają także parametry fizykochemiczne wody oraz warunki eksploatacyjne.
Problem polega na tym, że przez wiele lat instalacje działały bez większych zakłóceń, co uśpiło czujność mieszkańców. Tymczasem awarie zwykle pojawiają się nagle i bez ostrzeżenia. Często o pękniętej rurze jako pierwszy dowiaduje się sąsiad z niższego piętra – gdy z sufitu zaczyna kapać woda. Zalane mieszkanie, spuchnięta podłoga, kosztowne osuszanie i długie procedury odszkodowawcze to scenariusz, który coraz częściej się powtarza.
Niepokojące sygnały
Eksperci podkreślają jednak, że stare instalacje potrafią wcześniej „wysyłać sygnały alarmowe”. Niepokojące mogą być nietypowe dźwięki w ścianach, szumy w rurach, spadek ciśnienia w kranie czy pogorszenie jakości wody. Takie objawy mogą świadczyć o tym, że instalacja zbliża się do kresu swojej trwałości.
Kluczowe znaczenie mają działania prewencyjne i świadomość wieku systemu. Regularne kontrole oraz monitorowanie ciśnienia wody mogą pomóc opóźnić wystąpienie poważnej usterki. W przeciwnym razie – jak wskazują przywoływane analizy – w ciągu najbliższych kilku lat mieszkańcy bloków z wielkiej płyty mogą stanąć w obliczu fali awarii instalacji wodnych i kanalizacyjnych.