Żadne z 1020 polskich miast nie ma dziś poziomu dzietności zapewniającego zastępowalność pokoleń. Samorządy mocno odczuwają skutki spadku liczby urodzeń, wyjazdów osób młodych i starzenia się społeczeństwa.
Od początku 2026 roku w Wysokim Mazowieckim wypłacane jest najwyższe samorządowe becikowe w regionie i jedno z najwyższych w Polsce – 3 tys. zł.
Pieniądze za dziecko odwrócą trend?
Problem jest bardzo poważny. Z ubiegłorocznego raportu „Perspektywy rozwojowe samorządów – Wskaźnik Aktywności Rozwojowej Samorządów WARS”, wynika, że w I połowie 2025 roku w 72 miastach urodziło się mniej niż 10 dzieci, a w części z nich nie urodziło się ani jedno. Z prognoz Zwiazku Miast Polskich (ZMP) wynika, że do 2035 roku w 25 polskich miastach liczba dzieci nie będzie wystarczająca nawet do utworzenia jednego oddziału szkolnego.
Dodatkowo, w ubiegłym roku jedna trzecia polskich miast miała więcej niż 33 proc. osób powyżej 50. roku życia na swoim rynku pracy.
Mimo, że największym wyzwaniem dla samorządów i gmin pozostają finanse i budżet, niektóre zdecydowały sie wypłacać duże becikowe rodzicom nowonarodzonego mieszkańca.
Warunki becikowego są bardzo różne
W Szczecinku rodzice mogą otrzymać 1000 zł, co jest standardową kwotą w wielu gminach. Warunkiem jest zameldowanie rodziców w gminie. W Otmuchowie świadczenie wynosi 1500 zł. W Krakowie noworodki otrzymują 1000 zł, ale z dodatkowym kryterium dochodowym dla rodzin, które nie są wielodzietne.
W Andrychowie wprowadzono 500 zł także dla urodzenia jedynaka, a w Wadowicach świadczenie wynosi 1000 zł za trzecie i kolejne dziecko. Dla bliźniaków to 3 tys. zł. W gminach województwa lubelskiego kwoty becikowego wahają się od 500 do 1000 zł.
Budżet Warszawy na 2026 rok to 28 mld zł, ale miasto wypłaca tylko 1000 zł becikowego. Aby otrzymać świadczenie, dochód w rodzinie w przeliczeniu na osobę nie może przekraczać 674 zł netto. Trzeba także przedstawić zaświadczenie potwierdzajace opieką medyczną najpóźniej od 10. tygodnia ciąży do porodu. Wrocław i Kraków przeznaczają na maluchy podobną kwotę, i również trzeba spełnić kryterium dochodowe (1922 zł netto na osobę) oraz przedstawić zaświadczenie lekarskie o opiece medycznej od 10. tygodnia ciąży.
Na tym tle zdecydowanie wyróżnia się Wysokie Mazowieckie, gdzie kryterium dochodowego w ogóle nie ma. – Od 1 stycznia 2026 roku 3 tys. zł przysługuje rodzicom, jeśli rozliczają się w naszym urzędzie skarbowym oraz są zameldowani lub na stałe mieszkają w Wysokiem Mazowieckiem – poinformował burmistrz Jarosław Siekierko na łamach Portalu Samorządowego tłumacząc, że liczba mieszkańców w ciągu kilkunastu lat zmniejszyła się 3-5 proc.