Zapisanie mieszkania w testamencie nie oznacza, że spadkobierca otrzymuje nieruchomość bez żadnych obciążeń. W praktyce dziedziczy on cały stan prawny lokalu, a więc nie tylko jego wartość, ale również zobowiązania związane z kredytem hipotecznym. To właśnie dlatego samo wskazanie w testamencie osoby, która ma przejąć mieszkanie, nie rozwiązuje problemu zadłużenia.
Jeśli lokal został kupiony na kredyt, dług wobec banku nie znika po śmierci właściciela. Kredyt wchodzi do masy spadkowej, a razem z mieszkaniem przechodzą także związane z nim zobowiązania. Spadkobierca nie dziedziczy więc wyłącznie nieruchomości, ale także dług.
Mieszkanie na kredyt w spadku a decyzja spadkobiercy
To, czy dług trzeba będzie spłacać, zależy od decyzji osoby dziedziczącej spadek. Prawo przewiduje trzy możliwości: przyjęcie spadku wprost, przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza albo odrzucenie spadku. Największe ryzyko wiąże się z pierwszym rozwiązaniem, bo oznacza ono odpowiedzialność za długi bez ograniczeń, nawet własnym majątkiem.
Dlatego w praktyce wiele osób wybiera przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. W takim przypadku odpowiedzialność za długi ogranicza się do wartości odziedziczonego majątku. Nie zmienia to jednak faktu, że bank nadal zachowuje swoje zabezpieczenie na nieruchomości.
Mieszkanie na kredyt w spadku a rola hipoteki
Kluczowe znaczenie ma hipoteka wpisana do księgi wieczystej. To ona zabezpiecza interes banku i sprawia, że nawet jeśli spadkobierca nie był stroną umowy kredytowej, wierzyciel może dochodzić spłaty długu z nieruchomości. W praktyce oznacza to, że jeśli ktoś chce zatrzymać mieszkanie, musi liczyć się z dalszą spłatą kredytu.
Brak regulowania rat może doprowadzić do egzekucji i sprzedaży lokalu. Nie ma więc mechanizmu, który pozwalałby zachować mieszkanie, a jednocześnie całkowicie uwolnić się od kredytu, jeśli zobowiązanie nadal istnieje.
Mieszkanie na kredyt w spadku i znaczenie ubezpieczenia
Sytuacja spadkobiercy może wyglądać inaczej, jeśli kredyt hipoteczny był objęty ubezpieczeniem na życie. Jeżeli polisa obejmowała śmierć kredytobiorcy, bank może otrzymać spłatę z ubezpieczenia, a kredyt zostanie częściowo albo całkowicie uregulowany. Wszystko zależy jednak od warunków konkretnej umowy.
W takiej sytuacji po śmierci kredytobiorcy najważniejsze jest ustalenie wysokości zadłużenia, sprawdzenie umowy kredytowej i ubezpieczenia, kontakt z bankiem oraz decyzja o przyjęciu albo odrzuceniu spadku. O tym, czy przejęcie mieszkania się opłaca, decyduje relacja między wartością nieruchomości a wysokością pozostałego długu. Jeśli lokal jest wart znacznie więcej niż kredyt, spadek może okazać się korzystny. W przeciwnym razie może stać się poważnym obciążeniem finansowym.
FAQ – Kto dostaje spadek?
Czym jest dziedziczenie ustawowe?
To dziedziczenie, które ma zastosowanie wtedy, gdy zmarły nie zostawił testamentu albo gdy testament jest nieważny. W takiej sytuacji o tym, kto otrzyma spadek, decydują przepisy Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 931–940.
Kto dziedziczy w pierwszej kolejności?
Najpierw do spadku powołani są małżonek i dzieci zmarłego. Co do zasady dziedziczą oni razem, a udział małżonka nie może być mniejszy niż jedna czwarta całego spadku.
Kto dziedziczy, jeśli zmarły nie miał dzieci?
Jeżeli zmarły nie pozostawił dzieci, do dziedziczenia dochodzą małżonek i rodzice. W dalszej kolejności przepisy przewidują także udział rodzeństwa zmarłego oraz zstępnych rodzeństwa, jeżeli wcześniej powołani spadkobiercy nie mogą dziedziczyć.
Czy wnuki mogą odziedziczyć spadek po dziadkach?
Tak. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, jego udział przypada jego dzieciom, czyli wnukom zmarłego. To oznacza, że wnuki mogą wejść w miejsce swojego rodzica przy dziedziczeniu ustawowym.
Kto dziedziczy, gdy zmarły nie miał żadnej bliskiej rodziny?
Jeżeli nie ma małżonka, zstępnych, rodziców, rodzeństwa, ich zstępnych, dziadków ani pasierbów, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeśli nie da się go ustalić albo znajdowało się ono za granicą — Skarbowi Państwa.