Od 13 kwietnia 2026 roku wchodzą w życie znaczące zmiany w zasadach dotyczących zwolnień lekarskich (L4), które częściowo liberalizują podejście do aktywności podczas choroby.
Wyjazd na wycieczkę (np. w góry lub nad morze), nie będzie automatycznie oznaczał utraty prawa do zasiłku chorobowego, o ile nie jest on sprzeczny z zaleceniami lekarza i celem zwolnienia. W grę wchodzi np. leczenie klimatyczne. Nie będzie problemów jeśli chory zgłosi go jako zmianę adresu pobytu.
ZUS obejrzy zwolnienie lekarskie z każdej strony
Kluczowym celem reformy jest unowocześnienie systemu orzecznictwa lekarskiego oraz lepsze dostosowanie go do realiów współczesnego rynku pracy. Zmiany dotyczą̨ zarówno sposobu wydawania zwolnień, jak i zasad ich wykorzystywania. Jednocześnie ZUS otrzyma szersze uprawnienia kontrolne, co oznacza częstsze i bardziej szczegółowe weryfikowanie zasadności L4.
Uwaga – remonty mieszkania, intensywne treningi sportowe, czy wyjazdy turystyczne, które opóźniają powrót chorego do zdrowia, nadal będą karane. W przypadku zwolnień od psychiatry, o ile lekarz nie nakaże leżenia w łóżku, podróżowanie będzie dopuszczalne, a nawet zalecane będzie leczenie poprzez zmianę otoczenia.
Pójawi się również nowa kategoria L4 – tzw. zwolnienie „chodzące”. Jeśli lekarz nie zaznaczy, że chory powinien leżeć, będzie można opuszczać dom w celach zdrowotnych, na przykład spacerować w celu rekonwalescencji.
ZUS zakwestionuje takie wakacje
ZUS zrezygnowała z tradycyjnych, losowych kontroli na rzecz wykorzystywania zaawansowanych algorytmów, które analizują konkrtene dane. Taki system pozwala na szybkie wytypowanie osób, które mogą nadużywać L4.
Analizowane są m.in. powtarzające się schematy: częste zwolnienia w okolicach weekendów, korzystanie z usług lekarzy oddalonych od miejsca zamieszkania, L4 od medyków, którzy wystawiają ich wyjątkowo dużo.
Algorytm nie ogranicza się do sprawdzania pojedynczych zwolnień, tylko łączy informacje o historii zatrudnienia i wcześniejszych absencjach. Jeżeli system zauważy, że pracownik naprzemiennie korzysta z zasiłku opiekuńczego na dziecko i zwolnienia na własną chorobę, da sygnał do przeprowadzenia kontroli. Zdjęcia z wakacji lub remontu domu tylko ułatwią sprawę.