-
39 rolników z pakistańskiej prowincji Sindh pozywa niemieckie firmy RWE oraz Heidelberg Materials za udział w globalnych zmianach klimatu.
-
Powodowie argumentują, że działalność przemysłowa tych korporacji przyczyniła się do ekstremalnych opadów w 2022 roku, które zniszczyły ich dobytek i uprawy.
-
Niemieckie firmy odrzucają oskarżenia, uznając roszczenia za bezpodstawne i wskazując na zgodność swojej działalności z obowiązującym prawem.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Firmy te są celem pozwu nie ze względu na konkretne operacje w Pakistanie, ale ze względu na emisje powodujące globalne ocieplenie. Siedziba firmy znajduje się w Niemczech, gdzie niedawny proces sądowy otworzył drogę do takich pozwów.
W pozwie twierdzi się, że emisje owych przedsiębiorstw przyczyniły się do zmiany klimatu i intensywnych opadów deszczu, które zniszczyły ich uprawy, zwierzęta gospodarskie i domy. Obie firmy, które według szacunków powodów odpowiadają odpowiednio za 0,68 proc. i 0,12 proc. globalnych emisji przemysłowych, zaprzeczają dopuszczeniu się jakichkolwiek nieprawidłowości.
„Rok 2022 był świadkiem apokaliptycznej pogody – nawet nasi starsi ludzie nigdy nie byli świadkami takiej pogody” – powiedział dla AFP Abdul Hafeez Khoso, który mieszka w dystrykcie Jacobabad z żoną i małym dzieckiem.
Rolnicy z Pakistanu dostali wsparcie organizacji
Sprawę Khoso popierają pakistańskie i europejskie organizacje, które mają nadzieję uzyskać odszkodowanie i kontynuować rodzące się, ale energiczne wysiłki międzynarodowe mające na celu ściągnięcie od korporacji odpowiedzialności za szkody klimatyczne.
„Zawsze obwiniamy klęski żywiołowe, a czasami Boga, ale nauka mówi nam, że zmiana klimatu zwiększa ryzyko i intensywność ekstremalnych zjawisk pogodowych” – powiedział Mir Keerio, ekspert ds. rozwoju w pakistańskiej fundacji HANDS Welfare Foundation, która zmobilizowała społeczności na rzecz pozwu.
„Ci, którzy w znacznym stopniu przyczynili się do tego kryzysu, muszą zostać pociągnięci do odpowiedzialności… zdaliśmy sobie sprawę, że musimy podjąć walkę o sprawiedliwość klimatyczną z największymi trucicielami”.
Spory sądowe dotyczące klimatu to rozwijająca się dziedzina na całym świecie, jednak jak dotąd działania te koncentrowały się głównie na rządach. Tylko kilka firm, takich jak Shell i producent cementu Holcim, stanęło w obliczu pozwów o odszkodowania za katastrofy klimatyczne.
Taki proces firm byłby znaczącym przełomem
Prawnicy twierdzą, że orzeczenie zobowiązujące firmę do wypłaty odszkodowania proporcjonalnego do emisji gazów cieplarnianych byłoby znaczącym przełomem.
Niemiecki wymiar sprawiedliwości opowiedział się za tą zasadą w zeszłym roku w sprawie wytoczonej przez peruwiańskiego rolnika, również przeciwko RWE. Jego wniosek o odszkodowanie został odrzucony, ale sądy pozostawiły otwartą furtkę dla pociągnięcia emitentów do odpowiedzialności.
Roda Verheyen, niemiecka prawniczka zaangażowana w obie sprawy, powiedziała agencji AFP, że pozew pakistańskich rolników opiera się na tamtym orzeczeniu i dodatkowo oskarża firmy o „niewłaściwe zachowanie”.
„Duże firmy wiedziały o ogólnym wpływie zmian klimatycznych już od lat 60.” – powiedział Verheyen. – „Powinni byli zachować należytą staranność i przynajmniej podjąć próbę ograniczenia emisji, czego nie zrobili w wystarczającym stopniu”.
Pozew obejmuje straty, jakie ponieśli ludzie w Pakistanie
Pozew opiera się również na badaniach dokumentujących straty poniesione przez rolników podczas powodzi, które dotknęły jedną trzecią kraju, zabiły 1700 osób i ucierpiało 30 milionów Pakistańczyków.
Munawar Khatoon, właścicielka ziemi w dotkniętym kataklizmem regionie, powiedziała, że powodzie uderzyły tuż przed zbiorami pszenicy, zalewając nasiona i niszcząc główne źródło dochodu jej rodziny. „Martwimy się, jak poradzą sobie z życiem następne pokolenia, jeśli taka sytuacja będzie się powtarzać” – powiedziała 43-latka w rozmowie z AFP w swojej wiosce, Usman Samtio. – „Teraz, gdy nadchodzi pora deszczowa, odczuwamy strach”.
W pobliskiej dzielnicy Dadu strona procesowa Abdul Khalique Laghari powiedział, że powodzie nawiedzają region od lat. „Do dziś nie jesteśmy w stanie spłacić naszego długu” – powiedział 55-latek, który szacuje, że stracił majątek o wartości 14 tys. dolarów, w tym dom, 40 akrów (16 hektarów) upraw i zwierząt gospodarskich. „Kiedy budzimy się rano, zaczynamy odbierać telefony od ludzi, którym jesteśmy winni pieniądze” – powiedział, wskazując na rozpadające się mury i pozostałości domów zniszczonych przez powódź.
Niemcy uważają roszczenia rolników za bezpodstawne
Zarówno RWE, jak i Heidelberg Materials uważają roszczenia zawarte w pozwie za „bezpodstawne”. Firma Heidelberg Materials poinformowała agencję AFP, że jej działalność jest zgodna z prawem niemieckim i nie można oczekiwać, że firmy będą musiały wstecznie stosować inne standardy.
RWE powołało się na oświadczenie agencji AFP, w którym opisano pozew jako „kolejną próbę przeniesienia kwestii polityki klimatycznej na niemieckie sale sądowe”. „Byłoby sprzecznością samą w sobie, gdyby państwo zezwalało na emisję dwutlenku węgla, regulowało ją prawnie, a w niektórych przypadkach nawet jej żądało, a jednocześnie dopuszczało wsteczną odpowiedzialność cywilną za nią” – czytamy w komunikacie.
Nawet jeśli sprawa się powiedzie, miliony ludzi w Pakistanie, zaliczanym do państw najbardziej dotkniętych zmianami klimatycznymi, będą musiały zmierzyć się z trudną walką. Kraj ten odpowiada za mniej niż jeden procent globalnych emisji.
Sprawa będzie rozpatrywana w procesie cywilnym, który prawdopodobnie potrwa lata. Jednak dla stron sporu warto podjąć próbę. „Ta sprawa jest o sprawiedliwość” – powiedział Khatoon. „Uważamy, że te firmy są odpowiedzialne za naszą destrukcję”.