Rząd przygotował projekt nowelizacji ustawy o ochronie praw lokatorów, który ma nałożyć na mieszkańców obowiązek udostępniania lokali właścicielom lub zarządcom w określonych sytuacjach. Odmowa otwarcia drzwi mogłaby skutkować grzywną nakładaną przez nadzór budowlany.
Projekt zmian znajduje się obecnie na etapie konsultacji i budzi liczne kontrowersje.
Udostępnienie mieszkania do kontroli będzie obowiązkowe
Projekt nowelizacji ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (UD313) przewiduje, że właściciel lub zarządca budynku będzie mógł żądać udostępnienia lokalu m.in. w celu przeprowadzenia przeglądów technicznych, kontroli instalacji czy usunięcia awarii.
Obowiązek ma dotyczyć przede wszystkim sytuacji związanych z bezpieczeństwem budynku, takich jak kontrola instalacji gazowej, elektrycznej lub wentylacyjnej, a także przypadków zagrożenia pożarowego lub sanitarnego.
Nawet 5000 zł grzywny za odmowę
Jeżeli lokator mimo wcześniejszego pisemnego zawiadomienia odmówi udostępnienia mieszkania, właściciel będzie mógł wystąpić do nadzoru budowlanego o nałożenie grzywny.
Projekt przewiduje kary sięgające nawet 5000 zł. Jak wskazują autorzy zmian, rozwiązanie ma zapobiegać sytuacjom, w których mieszkańcy uniemożliwiają obowiązkowe okresowe przeglądy instalacji lub usuwanie zagrożeń.
Projekt budzi zastrzeżenia
Proponowane przepisy są nadal konsultowane. Część instytucji uważa, że katalog sytuacji uzasadniających wejście do mieszkania powinien zostać rozszerzony.
Pełnomocniczka ds. polityki senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz proponuje objęcie nowymi przepisami także przypadków szczególnie uciążliwego korzystania z lokalu, np. powodowania nadmiernego hałasu czy wibracji. Z kolei Związek Powiatów Polskich postuluje możliwość wejścia do mieszkań również wtedy, gdy lokal jest dewastowany lub porzucony.
Innego zdania są przedstawiciele Biura Rzecznika Praw Obywatelskich. Zwracają uwagę, że rozszerzenie uprawnień do wchodzenia do mieszkań może budzić wątpliwości z punktu widzenia konstytucyjnej ochrony miru domowego.
MSWiA o wejściu do mieszkania
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przypomina, że w sytuacjach zagrożenia właściciel lub zarządca mógłby wejść do mieszkania w obecności policji, straży miejskiej albo straży pożarnej.
Jednocześnie resort zaznacza, że strażacy nie powinni być wykorzystywani do rutynowego otwierania drzwi mieszkań. Takie czynności, poza przypadkami wymagającymi interwencji ratowniczej, powinny wykonywać wyspecjalizowane firmy ślusarskie.