Od 13 lutego zacznie obowiązywać nowelizacja ustawy deweloperskiej, która wprowadza jedną kluczową zasadę: cena lokalu ma być wyliczana jako iloczyn powierzchni użytkowej oraz stawki za 1 mkw. Metraż musi być obliczany zgodnie z Polską Normą. Choć zmiana miała uporządkować rynek, eksperci wskazują na liczne niejasności.
Najwięcej kontrowersji dotyczy właśnie odesłania do Polskiej Normy. Dotąd deweloperzy wliczali do powierzchni użytkowej ścianki działowe, co mogło zawyżać metraż nawet o kilka metrów. Po zmianach takie praktyki nie będą możliwe, co – przy cenach w dużych miastach sięgających od 8,5 tys. zł do 20 tys. zł za mkw. – może oznaczać oszczędność rzędu 30–50 tys. zł przy zakupie typowego mieszkania.
Ryzyko różnych interpretacji
Część prawników zwraca jednak uwagę, że nowe przepisy mogą otworzyć drogę do prób doliczania powierzchni, które dotąd nie były uznawane za użytkowe, takich jak balkony, loggie czy przestrzeń pod schodami. Ustawa nie nakazuje ich wliczania, ale niejasność przepisów może prowadzić do sporów interpretacyjnych.
Zdaniem ekspertów może dojść do sytuacji, w której mieszkania dwupokojowe formalnie „zmniejszą się” o 1,5–2 mkw. pod ściankami działowymi, a jednocześnie „zyskają” 5–6 mkw. loggii. W przypadku domów uwzględnienie schodów i powierzchni pod skosami mogłoby zwiększyć metraż nawet o kilkanaście metrów kwadratowych.
UOKiK i apel o interpretację
Specjaliści podkreślają jednak, że deweloperzy, którzy próbowaliby zawyżać metraż, narażają się na konsekwencje ze strony Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Już wcześniej urząd nakładał wysokie kary za wprowadzanie konsumentów w błąd co do powierzchni lokali.
Polski Związek Firm Deweloperskich zwrócił się do Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz do UOKiK o pilne wyjaśnienia. Chodzi o potwierdzenie, że stosowanie Polskiej Normy nie wyłącza obowiązujących przepisów, które jasno wskazują, że do powierzchni użytkowej nie wlicza się m.in. balkonów czy metrażu pod schodami.
Jak zabezpieczyć się przed zawyżoną ceną?
Eksperci radzą, by dokładnie sprawdzać definicję powierzchni użytkowej w umowie oraz porównywać metraż z rzutem architektonicznym. Warto zapytać dewelopera, jak interpretuje Polską Normę, a w razie wątpliwości skonsultować zapisy z prawnikiem.
Nowelizacja miała przynieść większą przejrzystość i powiązać cenę bezpośrednio z realnym metrażem. Jednak bez jednoznacznej interpretacji przepisów rynek może stanąć przed okresem niepewności, który zadecyduje o tym, ile faktycznie zapłacimy za własne „M”.