Obowiązek usunięcia azbestu do 2032 roku. Nowe przepisy i kary dla właścicieli

Unijna dyrektywa dotycząca azbestu. Polska ma czas do 21 grudnia

21 grudnia 2025 roku mija termin wdrożenia przez Polskę unijnego prawa, a konkretnie dyrektywy 2009/148/WE w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na działanie azbestu w miejscu pracy.

Aktualnie w przygotowaniu znajduje się projekt ustawy o wyrobach zawierających azbest. Jak czytamy na stronie Rządowego Centrum Legislacji, Komitet do Spraw Europejskich przyjął akt prawny opatrzony numerem UC60 „w trybie obiegowym w dniu 31 października 2025 r. wraz z protokołem rozbieżności uwzględniającym uwagi Ministra Klimatu i Środowiska”.

Zgodnie z założeniami ustawy, właściciele nieruchomości będą mieli czas do 31 grudnia 2032 roku na usunięcie lub zabezpieczenie wyrobów wykonanych z azbestu.

Kary za brak deklaracji azbestowej lub jej aktualizacji

Jak wynika z planowanych przepisów, osoby, które są posiadaczami wyrobów wykonanych z azbestu (na przykład dachu z eternitu) będą zobowiązane do przygotowania deklaracji azbestowej w ciągu 6 miesięcy od momentu wejścia w życie ustawy. Chodzi o poinformowanie gminy o tym, że jest się w posiadaniu wyrobów ze szkodliwego materiału. Informacje te będzie trzeba później aktualizować.

W przypadku braku wymaganej deklaracji właściciel nieruchomości narazi się na karę administracyjną. Grzywna może wynieść od 500 zł do 1000 zł, jednak nie więcej niż 5000 zł w ciągu całego roku. Kary dotyczące wykonawców prac związanych z usuwaniem azbestu mogą być wyższe – jak czytamy w Ocenie Skutków Regulacji aktu prawnego, naruszenia o charakterze formalno-organizacyjnym (na przykład „prowadzenie działalności w zakresie usuwania lub zabezpieczania wyrobów zawierających azbest bez wymaganego zezwolenia”) mogą być karane grzywną w wysokości od 1000 zł do 20000 zł.

W jakich wyrobach znajduje się azbest?

Jak już zostało wcześniej wspomniane, azbest stosowano w produkcji specjalnych płyt azbestowo-cementowych (eternitu) służących do pokryć dachowych i elewacji. Oprócz tego materiał ten znajdował zastosowanie w wytwarzaniu innego rodzaju wyrobów budowlanych. Chodzi tutaj między innymi o materiały uszczelniające czy izolacyjne. Azbest wykorzystywano także w produkcji kominów czy przewodów wentylacyjnych.

Azbest przyczynia się do powstawania unoszących się w powietrzu mikroskopijnych włókien, które mogą być źródłem chorób układu oddechowego. Długotrwały kontakt z azbestem może skończyć się rozwojem schorzeń takich jak nowotwór płuc czy pylica azbestowa.